بال ایانے سورج، چن،ستارے

جدوں سِیت ودھ جاندی اے تے پھیر دھند تے کورا وی پین لگ پیندا اے،سپ، ٹھنہویں تے کِیڑے کاڈے ٹھنڈ وجہوں رڈھاں کھڈاں وچ تے دھرتی ہیٹھاں وڑ جاندے نیں۔پر سیال وچ ابلے آنڈے ویچن والے بال گرمی دے دِناں وچ باہر نِکلن والے سپاں ٹھنہویاں تے کیڑیاں وانگ باہر نکل آوندے نیں۔کیوں جے بھکھے ڈِھڈ تے بلدیاں آندراں دے سیک اگے سردِیاں دی سِیت ”سِیت” کدوں لگدی اے۔ایہ سِیت محسوس ہووے وی تے ایس نوں جرنا ای پیندا اے۔ کیوں جے ایہ سِیت مجبوری بن کے جوک وانگ جثے نوں چمبڑجاندی اے،تے جثے دی ”چمبڑی” نوں لکڑ لوہیا بن کے،ڈھِیٹھ ہو کے پتھر بن کے جرنی ہی پیندی اے۔سچی گل تے ایہ وے کہ سِیت تے جثہ ٹھاردی اے پر گھراں دِیاں مجبوریاں گھر نہیں ٹِکن دیندیاں۔ مجبوریاں تقدیر طرحاں بڑیاں ڈاہڈیاں تے زورا ور ہندیاں نیں۔سِیتل راتاں وچ نِکے نِکے بال گلیاں محلیاں وچ ابلے آنڈے ویچدے پِھردے ویکھ کے کھلڑی وچ اِک حیرانی تے ترس جہیا پِھرجاندا اے،جیہڑا جثے نوں ٹھار جہیا جاندا اے۔
دھن اوہ بال نیں،جیہڑے غریبی دی ایس چکی وِچ پِیٹھے جارہے نیں۔ایہ ڈِھڈ تے ڈِھڈ دی بھکھ انسان کولوں بہت کچھ کروائوندی اے،ایہ انسان توں کفر اکھواوندی،عزتاں گوائوندی،ناچ نچائوندی تے ایمان گوائوندی اے۔ایہ بھکھ،ایہ مجبوری بڑی ظالم تے ڈاہڈی اے۔رب ایس عذابوں بچاوے۔کئی واری سیال دی راتاں وچ بالاں نوں آنڈے ویچدے ویکھیا اے تے ویکھ کے کلیجے نوں جیویں رگھ جہیا بھریا جاندا اے۔لوکاں دے بال ٹھنڈ وچ گھراں اندر ہِیٹر بال کے سیک رہے نیں،بھر ایہ مر جانے غریب ایانے گلی گلی ٹھردے تے دندو ڑِکے ماردے پِھردے نیں۔ایس ڈر توں مارے ایہ وچارے کِسے نکرے بیہ کے اگ وی بال کے نہیں سیک سکدے،کہ کِدھرے گلیو گلی گھمن دا پندھ نہ کھوٹا ہووے تے نالے کِدھرے آنڈے نہ ٹھنڈے ہوجان۔متاں آنڈے وِکنوں ای رہ جان۔ہائے میریا ربا!چھوٹی جہئی جان نوں غریبی دا کہیا روگ چا چمبوڑیا ای۔گوہ نال ویکھئیے سنیے تے گلیاں وچ ”گرم آنڈیاں دا ہوکا”غریب بالاں دے دِلوں نِکلیا ہویا ”ہوکا” ای جاپدا اے۔تے اوہناں دی ایس واج وچ عجیب جہئی مجبوری تے بے وسی جہئی محسوس ہورہی ہندی اے۔جیہڑی احساس کرن والے ہر انسان دے دل جگر نوں چِیر جاندی اے۔
میں کدی کدی رات نوں نِگھے بسترے وچ پیاآنڈے ویچن والے ایہناں بالاں دی واج سننا واں تے سوچنا واں کہ ایڈی ٹھنڈ وچ بِسترا چھڈ کے آنڈے لین لئی باہر نِکلن دی کون ہِمت کردا ہووے گا۔ایہ بال وچارے ایسراں ای پالے ٹھردے ہوئے،بچ جان والے آنڈے گھراں نوں موڑ کے لے جاندے ہون گے۔آنڈے نہ وِکن دا دکھ ایہناں پھلاں ورگے بالاں دے دِلاں اتے کیہا عذاب لیاوندا ہووے گا۔کدی میں سوچنا واں کوئی ویکھن والی اکھ ہووے،سنن والے کوئی کن ہوون تے پتہ لگدا اے بھئی ایہ بال کِیہ شِکوہ کررہے نیں۔میں تے جدوں غور کرنا تے اکھاں اگوں دھند لیہ جاندی تے کناں وِچ جمیا ہویا ککر تے کورا آپے ای پگھر کے پانی ہو جاندا اے،تے صاف پتہ لگدا اے کہ آنڈے ویچدے ہوئے بال کِہدے نال کِیہ گِلہ کررہے نیں،تے اپنے دکھڑے پھول رہے نیں۔صاف سنائی دیندا اے کہ اوہ آکھ رہے نیں،وِلک رہے نیں۔
توں نئیں ایں جان دا
میحلاں دے واسِیا
اپنی میں بال کے
کِیویں ہاں سیکدا
لوڑاں چ وِجھی
حیاتی دے پندھ نوں
اوکھا کہ سوکھا
کِیویں ہاں میچدا
دھنداں دے وچ وی
روزی کماون لئی
آنڈے ابال کے
پِھرنا واں ویچدا
دھنداں دے وچ محنت تے ایمانداری دی روزی کماوندے ہوئے ایہناں بالاں نوں ویکھ کے مینوں خوشی نہیں ہندی سگوں دکھ ہندا اے۔تے ایہناں بالاں نوں اِنج پوہ ماگھ دِیاں سِیتل راتاں وچ شہ رگ توں نیڑے وسدے رب دے نیڑے کرن والے جہد تے ذہد نوں ویکھناں تے سوچنا کہ ایہ آنڈے ویچدے بال کِنے عظیم تے اچے انسان نیں،جیہڑے اوہناں سیانیاں نالوں چنگے نیں،جیہڑے سیانے راتاں نوں لوکاں دے جھگھے لٹدے نیں۔پر ایہ وی ڈر آوندا کہ جے راتی پوہ پالیاں وچ ٹھر کے وی کدی ایہناں بالاں نوں چنگا مستقبل نہ مِلیا،ایہناں نوں کِسے مایوسی دا سامنا کرنا پیا تے کِدھرے ایہ اک ست کے اپنی حیاتی لئی آپ ای ناگ نہ بن جان،زہر نہ پھک لین،ڈاکو لٹیرے تے دہشت گرد نہ بن جان۔ایہو جہئے ہِیرے تے موتی مانکاں دی قدر کرنی چاہیدی اے۔سرکار نوں چاہیدا اے کہ اجیہے بالاں دی بانہہ پھڑ لئی جاوے۔تے ایہناں نوں ویلے دے جھکھڑاں تے طوفاناں توں بچا کے رکھیا جاوے۔ایہو ای اوہ دِیوے تے چراغ نیں،جِنہاں آوندے کل نوں ملک تے قوم لئی چانن کھلارنا تے نویں نویں سورج چاڑھنے تے چن اچھالنے نیں۔جے ایہناں دی رکھوالی نہ کیتی گئی تے ایہ سورمے بنن دے بجائے”سور”بن جان گے،سورج اگاون تے چن اچھالن دی بجائے کوئی نہ کوئی ”چن چاڑھن گے” تے ساڈیاں اکھاں اگے نہیرا کرکے رکھ دین گے۔ملک تے قوم دے ایہناں چن ستارے تے سورجاں نوں کِسے وی طرحاں دے ویری گرہن توں سانبھ سانبھ تے کج کج کے رکھن دی ڈاہڈی لوڑ اے۔٭