یوٹرن دا ماسٹر سٹروک

رابعہ رحمان

لفظ یوٹرن توں ویسے تے لوک چنگی طرحاں واقف نیں کہ ایہہ عموماً سڑک اتے سفر دے دوران لکھیا نظر آندا اے مگر پاکستانی سیاست وچ وی ایس لفظ دا بہت چرچا اے۔ ساڈی سیاست وچ ایہنوں متعارف کران دا سہرا جناب عمران خان نوں جاندا اے جہناں نوں ہن کجھ لوک یوٹرن دا بادشاہ وی کہہ کے سددے نیں۔ عمران خان اپنی گل توں مشابہت دیندے نیں اوہ اج اک گل کہندے نیں تے کل اوہدے بالکل مخالف موقف اپنا لیندے نیں۔ آئے دن عوام اوہناں دے موقف تے نکتہ نظر وچ واضح تضاد میڈیا وچ ویکھدے نیں۔ اوہ خود وی اوہدا برملا اعتراف کر چکے نیں کہ ا وہ اپنا موقف تبدیل کردے نیں تے اوہنوں کسے شرمندگی دا کارن بنن دے بجائے اوہ حکمت عملی نال تشبیہہ دیندے نیں کہ لیڈرانج کردے رہندے نیں۔ حالات دے مطابق حکمت عملی تبدیل کرنا کوئی غلط یا اچنھبے دی گل نہیں مگر اپنی گل اتے قائم نہ رہنا تے بار بار ایسا کرنا تے اوہ وی اک سرکردہ سیاسی رہنما لئی ایہہ یقینا حیرانی تے شرمندگی دی گل اے۔ اوہ لوک جہڑے بڑی عوامی حیثیت دے مالک ہون تے اعلیٰ حکومتی عہدیاں اتے وی فائز رہ چکے ہون اوہناںکولوں ایسی توقع وی نہیں رکھی جاندی کہ اوہ اپنی گل تے زبان توں پھر جان گے۔ ایس طرزعمل توں اوہناں دی اپنی شخصیت بارے منفی تاثر تے ابھردا ای اے ایہدے توں مجموعی طور تے معاشرے تے سیاست لئی کوئی جذبات جنم نہیں لیندے۔ جناب عمران خان ایہہ کم اینے تواتر تے ڈھٹائی نال کردے نیں کہ ہن تے لوک اوہناں کولوں ایس بارے سوال کرنا وی گھٹ کر گئے نیں تے غالباً اوہ چاہندے وی ایہو نیں۔ اج کل وی اوہناں دے کجھ انتہائی اہم یوٹرنز ہر جگہ موضوع بحث نیں۔
اپریل وچ تحریک عدم اعتماد دے ذریعے اقتدار توں علیحدگی مگروں اوہناں نے اک بیانیہ ترتیب دِتا اے کہ اوہناں دی حکومت اک سازش دے تحت ختم کیتی گئی اے جہدا روح رواں امریکہ اے۔ ایس سلسلے وچ اوہناں نے اک بھرواں بیانیہ تشکیل دتا تے موجودہ حکومت نوں امپورٹڈ حکومت دے نام توں پکاردے نیں۔پچھلے ست مہینیاں توں اوہ ہر جلسے تے عوامی اجتماع وچ ایس سازشی بیانیے نوں بھرویں طریقے نال اَگے ودھا رہے نیں بلکہ اوہناں دی احتجاجی تحریک دا بنیادی نقطہ ایہو اے۔ ایس بیانیے نوں بظاہر پذیرائی وی ملی اے باوجود ایہدے کہ حکومت تے قومی سلامتی دے اداریاں وَلوں ایہنوں ہمیشہ ا ک پروپیگنڈا ای قرار دِتا گیا اے۔ عمران خان دا ایہہ بیانیہ دنیا جہان وچ مشہور ہویا اے۔ ایسے نقطے تے بیانیے دی بنیاد تے ملک وچ پچھلے ست مہینیاں توں اک ہیجان تے افراتفری دی صورت حال پیدا کردتی گئی اے۔ سیاسی عدم استحکام عروج تے اے جہدی وجہ نال معاشی عدم استحکام وی ودھ رہیا اے۔ لوک پریشان نیں تے دنیا وچ پاکستان دی سبکی ہو رہی اے۔ ساڈے خارجہ تعلقات تے ایہدا انتہائی منفی اثر پے رہیا اے۔ عام لوکاں دی اک وڈی گنتی وی شاید سمجھدی سی کہ ایسا کجھ ہویا ہووے گا کہ اچانک عمران خان صاحب نے برطانوی جریدے فنانشل ٹائمز نوں انٹرویو دیندے ہوئے کہیا کہ امریکی سازش دی بیانیے نوں بھل جائو کیوں جے اوہناں نے ہن اوہنوں پچھے چھڈ دتا اے۔ اوہ امریکہ نال چنگے تعلقات چاہندے نیں۔ اسیں ماضی وچ امریکہ دی غلامی کیتی اے مگر ایہدے وچ قصور ساڈا ای رہیا اے امریکہ دا نہیں۔ عمران خان صاحب دے ایس بدلے ہوئے موقف اتے سارے حیران نیں کہ اوہناں نے کیہ کیتا اے؟ کیہ ایہہ مذاق اے کہ پہلاں اک جھوٹا بیانیہ تیار کرو فیر اوہدی بنیادا تے لوکاں نوں اشتعال دوا کے گمراہ کرو’ ملک وچ افراتفری پیدا کرو تے معاشی تے سیاسی طور تے اک ہیجانی کیفیت پیدا کرو تے فیر اچانک اک دن کہو کہ اوہ گل بھل جائو۔ ہن اوہناں دے حامیاں دے کول ایس گل دا کوئی دفاع نہیں بلکہ صرف شرمندگی اے۔ جے اوہ محسوس کرن تے ایس طرحاں اوہ پچھلے ست مہینیاں توں ایہہ وی کہندے چلے آئے نیں کہ فروری وچ اوہناں دا چین دا دورہ سفارتی سطح اتے اک شاندار کامیابی سی جہڑی مغربی دنیا نوں ہضم نہیں ہو رہی تے ایسے وجہ نال پاکستان نوں ہدف تنقید بنا رہے نیں۔ چونکہ جہڑے دن عمران خان نے روس دا دورہ کیتا سی اوسے دن روس نے یوکرائن اتے حملہ کر دتا سی ایس لئی پوری دنیا روس دے ایس انتہائی اقدام دی مذمت کردی چلی آ رہی اے۔ ہن اچانک سود عمران خان ایہہ کہہ رہے نیں کہ ایس موقعے تے روس دا دورہ ساڈے لئی اک فاش غلطی سی جہدے توں سانوں سفارتی سطح اتے نقصان ہویا۔ ہن ایس یوٹرن توں اوہناں دی کیہ سبکی ہونی اے کیوں جے اوہ تے ایہناں گلاں دے عادی نیں۔ بہرحال ملک لئی ایہہ یقینی طور تے اک شرمندگی دی گل اے کیوں جے جناب عمران خان پچھلے وزیراعظم نیں تے اوہناں دی کہی ہوئی گلاں نوں دنیا اک مختلف پیرائے وچ ویکھدی اے۔ سفارتی سطح اتے ایہناں گلاں دا بہت نقصان ہوندا اے۔ ایسے طرح پچھلے کجھ مہینیاں توں جناب عمران خان نے آرمی چیف دی تقرری نوں وی سیاسی شعبدہ بازی دا اک اہم موضوع بنایا ہویا سی۔ آرمی چیف دا عہدہ اک مکمل غیر سیاسی تے صرف پیشہ وارانہ عہدہ اے ایہنوں سیاسی بحث دا موضوع بنانا تے فیر عوامی جلسیاں وچ ایہنوں بنیاد بنا کے اپنے سیاسی مخالفاں اتے تنقید کرنا اک انتہائی غیر ذمہ دارانہ تے خطرناک طرزعمل اے جہدا نقصان براہ راست فوج جئے مقدس تے انتہائی اہم ادارے نوں پہنچ رہیا اے۔ عمران خان دا ایہہ کہنا کہ آرمی چیف دی تقرری دا اختیار موجودہ وزیراعظم نوں نہیں دینا چاہیدا تے ایہہ کہ اوہناں نوں وی ایس مشاورت وچ شامل کیتا جاوے صریحاً اک غیر آئینی تے غیر قنونی مطالبہ تے جواز اے۔ آئین تے قنون دے مطابق آرمی چیف دی تقرری دا اختیار وزیراعظم نوں حاصل اے تے ایہدے اتے عمل وی ہونا چاہیدا اے۔ آرمی چیف دے عہدے لئی سنیارٹی دے لحاظ نال سامنے آن والے ناماں اتے اپنی ذاتی پسند ناپسند دی بنیاد اتے اعتراض کرنا وی کسے نوں قطعاً زیب نہیں دیندا مگر بدقسمتی نال عمران خان صاحب ایہہ کم وی کردے چلے آ رہے نیں۔ سیاسی رہنما بالخصوص اوہ جہڑے اعلیٰ حکومتی عہدیاں اتے فائز رہ چکے ہون اوہناں نوں اپنی گل بات تے طرزعمل وچ ذمہ داری تے دانشمندی دا مظاہرہ کرنا چاہیدا اے۔ معاشرے اتے ایہدے پین والے منفی اثرات بڑی دیر تک قائم رہندے نیں۔