ناشتہ

اقتدار جاوید

جدوں اسیں سویرے اک کپ پھکی چائے دا لینے آں یعنی ناشتہ کرنے آں تے بھلے زمانیاں وچ کیتا ہویا مزیدار ناشتہ ضرور یاد آندا اے۔ اودوں سانوں ماں دی اک سنائی ہوئی کہانی ضرور یاد آندی اے۔ اسیں تے اپنی ماں نوں بے جی کہندے سی ہن بے جی دا لفظ متروک ہو چکیا اے تے کسے رومانس دا حصہ بن چکیا اے۔ ماں نوں دتا جان والا نواں ناں ساڈے حلق توں تھلے نہیں اتردا۔ ساڈی بے جی دا کچن پوڑھیاں دے تھلے بچی ہوئی تھوڑی جہی تھاں تے سی۔ اوہو کچن سی اوہو ڈائننگ ٹیبل۔ ہن جدوں اسیں اک کپ چائے دا ناشتہ کرنے آں تے سانوں اپنی بے جی دا کہیا ضرور یاد آندا اے۔ انج وی کہیا جاندا اے آملے دا کھایا تے بزرگاں دا کہیا ساری عمر کم آندا اے۔ بجے جی اپنے بچیاں نوں ناشتہ مکھن نال لبڑے پراٹھیاں نال کراندیاں سن۔ سجری تے خوشبودار دہی۔
جدوں پنڈ وچ مکئی دی فصل کٹدی تے چھلیاں صحن وچ سُکائیاں جاندیاں تے بھابی دارو دے گھر چکی تے اپنے ہتھاں نال مکئی پیہندیاں تے اوہدی روٹی بناندیاں۔ اوہ روٹی کیہ ہوندی کوئی سونے دا تھال جیہا ہوندا۔ اوہدے تے سنہری پھُل جیویں کڑھدے جاندے۔ ایہ کہانی عموماً ایسے موقعے دی مناسبت نال سنائی جاندی سگوں دہرائی جاندی۔ انج تے اوہناں نوں پنجابی زبان دیاں ضرب المثل وی بہت ساریاں یاد سن پر اک واری جدوں اسیںقلم کاغذ لے کے بیٹھے تے اوہ ساریاں جیویں بھُل ای گئیاں۔ اک دو ہن وی یاد نیں دوپیاں وسر گئیاں۔ اک ہور اکھان کھچاں دا ویاہ تے چبلاں میل آئیاں۔ جس مکئی دی روٹی دی گل اسیں کر رہے آں اوہ کجھ ایس طرح بیان ہوندی سی۔ تن بھیناں دریا دے کنڈھے کھڑیاں سن تنے ہم عمر لگدیاں سن پر عمراں وچ کجھ تے فرق ہووے گا۔ تنوں خوش سن تے اک دوجے نال ہس ہس کے گلاں کر رہیاں سن۔ رنگ تناں دا صاف تے کھڑدا ہویا تے قد کھلدا ہویا۔ دریا دا گھیر وی وڈا سی تے پانی دی سطح وی بلند ہو رہی سی۔ تنے بھیناں نے اک دوجے نال شرط لائی۔ وڈی بھین نے کہیا کہ مسافر نوں دریا پار لے کے وی جاواں گی تے واپس بخیریت ایس کنارے لے وی آواں گی۔ منجھلی بولی کہ اسیں تے وڈا بول بولن دے عادی نہیں۔ سچ سچ کہواں گی کہ مسافر نوں پار لے تے جاواں گی پر واپس لیان دا دعویٰ کردی آں نہ واپس لیاواں گی۔ ہن تریجی بھین رہ گئی اوہ ویکھن وچ بڑی سوہنی سی تے دبلی پتلی وی سی بولی اسیں تے باز آئے ایس شرط توں نہ شرط لانے آں نہ پرایا بچہ مارنے آں۔
اینی کہانی سنا کے بے جی ساڈے مونہاں ول تکدیاں۔ اسیں ہونقاں وانگوں اوہناں ول ویکھدے جیویں اپنے عجز دا اعتراف کر رہے ہوئیے۔ اوہ کہندیاں تے گرہ کھولدیاں وڈی بھین باجرے دی روٹی سی جہدے وچ اینی طاقت سی کہ اوہ مسافر وچ اینی طاقت دیندی کہ مسافر تردے ہوئے دریا پار کرے تے اجے اوہدے وچ اینی طاقت باقی ہوندی کہ اوہدے سہارے مسافر تر کے واپس اوس کنارے وی آ سکدا سی۔ جو صرف مسافر نوں اک پاسے یعنی پار لے جان دا دعویٰ کردی اوہ کنک دی روٹی سی۔ اوہدے وچ اینی طاقت سی کہ مسافر نوں دریا دا پھیرا مکمل نہیں سی کرا سکدی صرف لے جا سکدی سی۔ اسیں اوہناں ول تکدے جیویں پچھ رہے ہوئیے دسو دسو تریجی کون سی۔ اوہ کہندیاں تریجی بھین مکئی دی روٹی سی جو کہہ رہی سی کہ بھائی میرے وچ اینی ہمت تے طاقت کتھے کہ کسے نوں لے کے دریا وچ اتر وی سکاں۔ ایہ اوہناں تناں فصلاں دی گل سی یعنی سب توں ودھ طاقت باجرے دی روٹی پیدا کردی’ دوجی کنک تے مکئی صرف ڈھڈ بھردی طاقت نہ دیندی۔
جہڑے بچیاں دیاں ماواں سویرے ناشتہ نہ کرن دی عادی نیں اوہناں دی اولاد ناشتہ نہ کرن دی ای عادت اپناندی اے۔ ہن ماواں اوہناں دا لنچ بکس تیار کردیاں نیں یاں اوہناں نوں جیب خرچ دتا جاندا اے جہدے نال اوہ اپنا لنچ سکول وچ کر سکدے نیں۔ سکو لوچ جو لنچ ہوندا اے اوہدے وچ عموماً چپس’ اک کوک یاں اک جوس ہوندا اے۔ ہن اک ہور چیز دا وی اضافہ ہو گیا اے اوہ سلینٹی اے۔ ایہناں ساریاں وچ ذرا برابر وی طاقت نہیں ہوندی۔ ایہدے مقابلے وچ اک ہور دنیا اے جتھے اپنے ملک دے چالھی فیصد بچیاں نوں ناشتہ ای نہیں ملدا۔ ایہ معاشرے وچ عدم مساوات دا اک زاویہ اے۔ ملک دی چالھی فیصد بچیاں دی گنتی اپنی زندگی دے پہلے تن ورھے یعنی اک ہزار دیہاڑیاں وچ مناسب خوراک نہ ملن پاروں بہت سارے مسئلیاں دا شکار ہو جاندے نیں۔ مناسب خوراک دی عدم فراہمی دی وجہ نال اوہناں دے جسم دی مناسب گروتھ رک جاندی اے۔ اجہے بچیاں نوں اوہ Stunted کہندے نیں کہ جہناں دا اک خاص عمر تک اپڑن تک ایس عمر دے حساب نال اوہناں دا قد نہیں ودھدا۔ اکثر اوقات ایس وجہ نال اوہناں دا جسم پھُل جاندا اے تے اوہناں دیاں دماغی صلاحیتاں استعمال ای نہیں ہوندیاں۔ جدوں بی جے دے ناشتے دا زمانہ سی اودوں معاشرے وچ خوراک دی اجہی عدم مساوات نہیں سی اسیں تے ساڈے غریب امیر دوست منجھلی بھین والا ناشتہ ڈٹ کے کردے سی۔ سجری دہی تے نامیاتی آٹے دے پراٹھے۔٭