ماحولیاتی فنڈ دی منظوری’ وزیراعظم دی کامیابی

ہتھیلی اتے سرسوں جمنا اک محاورہ اے۔ جہدا عملی مظاہرہ مصر وچ منعقدہ ماحولیاتی کانفرنس کوپ 27 دے انعقاد مگروں ویکھن وچ آیا اے۔ ایس کانفرنس دے دوران وزیراعظم شہباز شریف نے تقریباً تن موقعیاں اتے ایس نکتے اتے زور دتا کہ ماحولیاتی خرابی وچ پاکستان دا اک فیصد حصہ وی نہیں اے لیکن ایہنوں نقصان اک سو اک فیصد تک جا پہنچیا اے۔ تن کروڑ انسان بے آسرا تے کھلے اسمان تھلے پئے نیں۔ اوہناں دے گھر بار’ مویشی’ فصلاں سب کجھ اُجڑ گیا۔ہزاراں کلومیٹر لمی سڑکاں تے ریلوے دا انفراسٹرکچر تباہ ہو گیا۔ ماحولیاتی خرابی دی جہڑی سزا پاکستان نوں ملی اے۔ ایہدے وچ پاکستان دا کوئی کردار نہیں۔ ایہہ سارا کیتا ترقی یافتہ ملکاں دا اے۔ جتھے دے دھواں اگلدے کارخانے قدرتی ماحول نوں زہر آلود بنا رہے نیں۔ ایہدے توں موسمیاتی نظام اتھل پتھل ہو کے رہ گیا اے۔اجے سردی ختم نہیں ہوندی کہ گرمی انساناں نوں آن دبوچدی اے تے فیر بارشاں دا لامتناہی سلسلہ شروع ہو جاندا اے جہدے توں پاکستان خوفناک سیلاباں دی زد وچ آ گیا۔ ایس لئی ترقی یافتہ ‘ مہذب دنیا دی ذمہ داری اے کہ اوہ پاکستان جئے تیجی دنیا دے ترقی پذیر تے پسماندہ ملکاںوچ ماحولیاتی نقصان دا ازالہ کرے۔ خدا دا شکر اے کہ اوس کانفرنس دے فوری مگروں اقوام متحدہ نے پاکستان دے وزیراعظم دا ایہہ مطالبہ منظور کر لیتا تے اک ایسے فنڈ دے قیام دی منظوری دے دتی جہدے توں تیجی دنیا دے ملکاں نوں قدرتی آفتاں توں پہنچن والی مصائب تے مشکلاں دے نقصانات دا ازالہ کیتا جا سکے۔
وزیراعظم شہباز شریف نے ایس عظیم تے تریخی کامیابی اتے تبصرہ کردے ہوئے کہیا اے کہ پاکستان دی سربراہی وچ جی 77 تے چین دے پلیٹ فارم توں ”لاس اینڈ ڈیمج” دے مطالبہ دی منظوری لئی پاکستان نے کامیابی نال قیادت کیتی اے۔ اتوار نوں اپنے اک ٹویٹ وچ وزیراعظم شہباز شریف نے کہیا اے کہ مطالبہ دی منظوری بہترین سفارتکاری دا مظہر اے جہدے نتیجہ وچ اوہنوں ممکن بنایا گیا اے۔ اوہناں نے ایس حوالہ نال کم کرن اتے وزیر خارجہ بلاول بھٹو زرداری تے دوجیاں ساریاں ٹیماں دی کاوشاں نوں سراہیا۔
ایسے سلسلے وچ وزیرخارجہ بلاول بھٹو زرداری دا اک بیان وی ملاحظہ فرمائو۔ اوہناں نے کہیا کہ ماحولیاتی انصاف دے مسئلیاں نال نبڑن لئی لاس اینڈ ڈمیچ فنڈ دا قیام تے مالیاتی انتظامات پاکستان تے ساری ترقی پذیر دنیا لئی اک ”وڈی کامیابی” اے۔ پاکستان دی قیادت وچ موسمیاتی انصاف تے جی 77 لئی تریخی کامیابی دے نال کوپ 27 کامیابی نال اختتام پذیر ہوگئی جہدے وچ ایس مسئلہ نال نمٹن لئی فنڈز تے مالیاتی انتظامات لئی ”لاس اینڈ ڈمیج فنڈ” نوں ایجنڈا دا حصہ بنایا گیا۔ اوہناں نے مصردے وزیر خارجہ نوں تریخی کوپ 27 دی میزبانی اتے مبارکباد دتی۔ وزیر خارجہ نے کہیا کہ پاکتان وچ سیلاب دی تباہ کاریاں دا باقاعدہ مشاہدہ کرن مگروں میں نے اقوام متحدہ دی جنرل اسمبلی وچ ماحولیاتی انصاف لئی آواز بلند کردے ہوئے ماحولیاتی انصاف دی وکالت کیتی۔ اوہناں نے اپنی سربراہی وچ گروپ 77دے منعقدہ اجلاس دے دوران اتفاق رائے نال پاکستان دی تجویز دی منظوری دا حوالہ دیندے ہوئے کہیا کہ پاکستان دی تجویز اتے لاس اینڈ ڈمیج نوں کوپ 27 دے ایجنڈے دا حصہ بنان تے اتفاق رائے کیتا گیا۔ بلاول بھٹو زرداری نے ہور دسیا کہ مذاکرات دے اختتام اتے اسیں ایس اتفاق رائے نوں برقرار رکھیا اے تے اوہدے وچ فنڈ تے مالیاتی انتظامات نوں وی شامل کیتا گیا اے۔ وزیر خارجہ نے امریکہ دے خصوصی صدارتی ایلچی برائے ماحولیات جان کیری دے نال مصر وچ تے فون اتے ہون والی گل بات دا وی ذکر کیتا جہدے وچ اوہناں نے ماحولیات توں متعلق قیادت نوں سراہیا تے جی 77 لئی تعاون دی درخواست کیتی تاں جے نقصانات تے
اوہناں نال نمٹن لئی مالیاتی انتظامات نوں عملی شکل دتی جا سکے۔ اوہناں نے جی 77 دے سارے مبران تے چین دا پاکستان دی قیادت اتے مسلسل اعتماد تے حمایت تے خصوصی طور تے اظہار تشکر وی کیتا۔ کوپ 27 وچ پاکستان دی ٹیم وچ شامل وزارت خارجہ تے وزارت ماحولیاتی تبدیلی دے اراکین نے وفاقی وزیر شیری رحمان دی سربراہی وچ وزیراعظم شہباز شریف دی قیادت وچ عالمی سطح تے اک بہت وڈی کامیابی ہاصل کیتی اے۔ وزیر خارجہ نے موسمیاتی تبدیلیاں دے خطریاں توں دوچار ترقی پذیر ملکاں لئی لاس اینڈ ڈیمیچ دی حمایت کیتی تے اوہناںصدارت وچ نیویارک وچ جی 77 تے چین دے وزرائے خارجہ دے اجلاس وچ اوہدی توثیق کیتی گئی۔ ”بلاول بھٹو زرداری نے ایس حوالہ نال کہیا اے کہ ایہہ پاکستان تے ساری ترقی پذیر دنیا لئی اک بہت وڈی کامیابی اے۔
ایہہ تے ہے عالمی سطح اتے پاکتان دے تازہ ترین معرکیاں دی داستان۔ اجے ایس فنڈ دے قیام دی منظوری دتی گئی اے۔ ہن ایہہ ویلا ای دسے گا کہا یس فنڈ وچ کہڑا ملک کنا چندہ عطا کرے گا تے کدوں کرے گا لیکن سردست پاکستان نوں سیلاب دے مسائل نال نمتنا اے۔ ویسے سیلاب توں وڈا طوفان عمران خان نے مچا رکھیا اے تے حکومت دی بوہتی توجہ سیلاب زدگان دے بجائے عمران خان دے ”سونامی” اتے مرکوز ہو کے رہ گئی اے۔ حکومت پہلے ایس ”سیلاب” نال نمٹ لووے فیر ستم رسیدہ سیلاب زدگان دی آہواں وی سنی جان گئیاں۔ حکومت نوں چاہیدا اے کہ عمران خان کولوں پنج ارب وصول کر کے خود سیلاب زدگان وچ تقسیم کرے جو اوہنے ساری دنیا توں اکٹھے کرن دا دعویٰ کیتا اے۔ کدھرے انج نہ ہووے کہا یس فنڈ نوں دیمک لگ جاوے تے اوہنوں کسی ہور کھاتے وچ کھان پین لئی وقف کر دتا جاوے۔ بہرحال حکومت پاکستان سیلاب دے نقصانات توں پوری طرح آگاہ اے۔ پاک فوج نے ریسکیو تے ریلیف دا آپریشن کیتا اے جہدے وچ اوہناں دے اعلیٰ ترین افسراں نے شہادتاں دے نذرانے پیش کیتے نیں۔ این ڈی ایم اے دے ذرائع وی مصیبت زدہ لوکاں دی امداد کر رہے نیں۔ الخدمت’اخوت’ ہیلپنگ ہینڈ جئی نجی فلاحی تنظیماں نے وی اپنے ولوں کوئی کسر نہیں چھڈی۔ بہرحال تن کروڑ انساناں دی دوبارہ آبادکاری اک بہت وڈا چیلنج اے۔ موسم وی سرد تے یخ بستہ ہوچکیا اے۔ متعدی بیماریاں وی جان لیوا ثابت ہو رہیاں نیں۔ ایس لئی میری خواہش اے کہ سارا کم حکومت اتے نہ چھڈیا جاوے یا عالمی ماحولیاتی فنڈ دا انتظار نہ کیتا جاوے بلکہ ساڈے معاشرے دا جو حسن اے کہ اسیں اپنے معاشرے دا خیال رکھدے نیں۔ ایس لئی میں نجی فلاحہ تنظیماں اتے زور دیاں گا کہ اوہ سیلاب زدگان دی دادرسی تے آبادکاری لئی سرگرم عمل رہن۔ جدوں تک اک اک فرد نوں چین نصیب نہ ہو جاوے۔ اوہدوں تک ایہہ دردمند پاکستانی وی چین نال نہ بیٹھن۔ شاعر کہندا اے:
کرو مہربانی تم اہل زمیں پر
خدا مہرباں ہوگا عرش بریں پر