32 واں بین الاقوامی ویبینارانسانی حقاں دا جگت دیہاڑ

دیال سنگھ ریسرچ اینڈکلچرل فورم (DSRCF) ویبنارز دا کامیاب سلسلہ جاری رکھے ہوئے اے۔ ہن DSRCFنے ”بین الاقوامی انسانی حقوق دے دن” دے عنوان نال اپنا 32واں بین الاقوامی ویبنار کروایا۔ پروفیسر ڈاکٹر عبدالرزاق شاہد’ ڈائریکٹر DSRCFنے شرکا دا تعارف کران لئی بین الاقوامی ویبینار دا آغاز کیتا۔ ڈائریکٹر DSRCFنے ایس ادارے بارے مختصراً تعارف کرایا جہڑا DSRCF پنجاب دی تریخ’ پنجابی زبان تے ثقافت اتے گہری تے خوشی نال تحقیق کردا اے۔ اوہناں نے دسیا کہ ڈی ایس آر سی ایف دی اک اہم کامیابی پچھلی دہائی توں سہ ماہی میگزین ”پنجاب دے رنگ” نوں مسلسل شائع کرنا اے۔ اوہناں نے آکھیا کہ پنجاب (ہندوستانی تے پاکستانی) دونواں اتے تحقیقی کم ادارے دا بنیادی مقصد اے۔ اوہناں نے کہیا کہ DSRCFمسٹر اشفاق احمد دا خیال سی کہ اوہ دونویں قوماں نوں اک دُوجے دے کول کرن۔ ڈائریکٹر ڈی ایس آر سی ایف نے بحث وچ شریک دوجے سکالراں دا مختصر تعارف کرایا تے اوہناںنوں ساڈے ادارے بارے دسیا کہ ڈی ایس آر سی ایف پنجاب دی تریخ ‘ پنجابی زبان تے ثقافت اتے گہری تے مسلسل تحقیق کر رہیا اے۔ا یہدے مگروں اوہناں نے ایس دن دے موضوع نوں سکالرز تے ویبینار دے دوجے شرکانال متعارف کرایا کہ اقوام متحدہ دا انسانی حقوق دا چارٹر 10دسمبر 1948 نوں پیرس وچ نافذ کیتا گیا سی۔ 1950 وچ اقوام متحدہ دی اسمبلی وچ 10دسمبر نوں انسانی حقوق دے دن دے طور تے منان لئی اک چارٹر پیش کیتا
گیا۔ ایس چارٹر نوں 48ملکاں نے قبول کیتا تے ایہدے اتے دستخط کیتے جد کہ صرف10ملکاں نے ایہنوں قبول کیتا تے نہ ای رد کیتا۔ اوہناں نے کہیا کہ اقوام متحدہ دے انسانی حقوق دے چارٹر دے مطابق ہر ملک نوں اپنے شہریاں نوں کسی دے نال تعصب دے بغیر حقوق۔ ایس چارٹر نوں گینز ورلڈ ریکارڈ بک وچ ریکارڈ دے طور تے وی لکھیا گیا اے کیوں جے ایس چارٹر نوں دنیا دی بیشتر زباناں وچ پڑھیا تے ترجمہ کیتا جا چکیا اے۔ ہائی کمشنر برائے انسانی حقوق (OHCHR) دا دفتر جنیوا’ سوئٹزرلینڈ وچ اے جتھے ہر سال دنیا دے ہر ملک نوں رلت کرنا ضروری اے۔ اخیر وچ اوہناں نے ایس گل تے افسوس دا اظہار کیتا کہ نیک نیتی دے باوجود چارٹر اتے عملدرآمد نہیں ہو سکیا کیوں جے ایس توں کشمیر ‘ میانمار’ فلسطین وغیرہ وچ کوئی مدد نہیں کیتی جا سکدی۔ صحیح دن محترمہ جیکولین ٹریسلر ممبر ایویکیوٹرسٹ پراپرٹی بورڈ لاہور پاکستان نے کہیا کہ انسانی حقوق دا دن منایا گیا تے کجھ منٹاں مگروں صرف ایس رسم نوں پورا کرن لئی بھل گئے کہ اسیں انسانی حقوق دا دن منایا۔ درحقیقت ویلے دی لوڑ اے کہ اسیں
ایہناں اقلیتاں دے نال کھڑے ہون لئی عملی طور تے کجھ کرئیے جہناں نوں ہندوستان جئے دوجے ملکاں وچ ذلیل کیتا گیا اے۔ اوہناں نے کہیا کہ پاکستان وچ اقلیت دا حصہ ہون دے ناطے اوہ کدی وی پاکستان وچ انسانی حقوق دی خلاف ورزی محسوس نہیں کردیاں۔ اوہناں نے کہیا کہ اوہ فخر نال کہندیاں نیں کہ اوہ پاکستانی تے مسیحی برادری دی رکن نیں۔
ڈاکٹر رجیش کمار’ شعبہ سیاسیاست’ گرونانک دیویونیورسٹی امرتسر انڈیا ‘ سارے شرکا دا شکریہ ادا کردے نیں کہ اوہناں نے ایس ویلے گل کرن دا موقع دتا۔ اوہناں نے کہیا کہ اوہ 2007 وچ لہور گئے تے یونیورسٹی آف مینجمنٹ وچ آئے۔ اوہناں نے کہیاکہ بطور استاد اوہناں نوں شرکا دے نال ایہہ دسنا ضروری اے کہ ساری پوسٹ گریجویٹ طلبا’ انڈر گریجویٹ طلبا تے دوجی کلاساں لئی لازمی اے کہ اوہ اپنے مطالعہ دے دوران اقوام متحدہ دے انسانی حقوق دے چارٹر نوں بطور مضمون پڑھن۔ اوہناں نے کہیا کہ ہر اک زندگی دا مادہ تے کسے وی صورتحال وچ محفوظ ہونا ضروری اے۔ اوہناں نے کہیا کہ پاکستانی تے ہندوستانی عوام اپنی انتہائی سطح اتے بوہتے حساس’ محب وطن ہو جاندے نیں کہ دونویں اک دوجے نوں پسند نہیں کردے تے ہر مرحلے اتے مذموم جذبات رکھدے نیں۔ اوہناں نے کہیا کہ دنیا دے بہت سارے ملک اپنے مسئلے ٹیبل ٹاک راہیں حل کردے نیں ایس لئی پاکستان تے بھارت وی ترقی یافتہ ملکاں دے نقش قدم اتے چلدے ہوئے ترقی یافتہ قوم دی دوڑ وچ شامل ہو جاندے نیں۔ ڈاکٹر امر جیوتی مانگٹ’ لیکچرر انگلش’ ڈسٹرکٹ انسٹی ٹیوٹ آف ایجوکیشن اینڈ ٹریننگ’ فیروز پور’ انڈیا نے سارے شرکا دا شکریہ ادا کیتا تے ”وشومانوکھی ادا کردیوس بنام اورتن والو آدیکارہ دی زمینی حقیقت” دے موضوع اتے اپنا تحقیقی مضمون پڑھیا۔
محترمہ مینا مہروک’ گورنمنٹ ٹیچر’ رائٹر تے اینکر’ انڈیا نے کہیا کہ اوہ اک اداکار ہون دے نال نال سپیکر وی سن۔ اوہناں نے کہیا کہ بولن دی آزادی ہر معاشرے لئی لازمی اے۔ اوہناں نے شرکا نوں ایہہ وی دسیا کہ آزاد میڈیا آزاد معاشرے دی بہترین مثال اے۔ اوہناں نے کہیا کہ پاکستان تے بھارت دونویں ملکاں وچ پنجابی زبان بولن دی آزادی دی وجہ نال ترقی کیتی۔ اوہناں نے کہیا کہ جہڑے معاشرے وچ اسیں رہندے ساں اوتھے سب توں اوکھا کم سچائی دے نال کھڑا ہونا اے۔اوہناں نے کہیا کہ ذات پات دے نظام نے ہمیشہ انساناں نوں نیچا وکھایا۔ اوہنے اپنی تقریر دا اختتام تال میل والے شعراں نال کیتا۔ پروفیسر سردار عجائب سنگھ چٹھہ نے سارے شرکا دا شکریہ ادا کیتا تے دیال سنگھ ریسرچ اینڈ کلچرل فورم نوں مستقبل وچ وی ایس طرحاں دے شاندار ویبینار جری رکھن دی خواہش کیتی۔ پروفیسر ڈاکٹر سریش کمار شرما محکمہ پبلک ایڈمنسٹریشن گورنمنٹ مہیندر کالج پٹیالہ انڈیا نے کہیا کہ ا قوام متحدہ دا انسانی حقوق دا چارٹر انسانی حقوق دی تریخ وچ سنگ میل دی دستاویز اے۔ اوہناں نے کہیا کہ انسانی حقوق دی خلاف ورزی ہمیشہ طاقتور تے کمزور اکثریت تے اقلیت وچ ہوندیا ے تے ایہدے برعکس۔ اوہناں نے کہیا کہ انسانی حقوق دی خلاف ورزی ہمیشہ انا دی جنگ ہوندی اے۔ اوہناں نے کہیا کہ یورپی یونین G-7 ملک تے دوجی سپر پاور نوں دوجے سارے ملکاں اتے اقوام متحدہ دے انسانی حقوقّ دے چارٹر نوں زبردستی نافذ کرنا چاہیدا اے۔ اوہناں نے کہیا کہ انسانی وقار اتے کدی وی سمجھوتہ نہیں کیتا جاوے گا۔ اوہناں نے کہیا کہ ایتھوں تک کہ کھیڈ’ انسانی حقوق دی وی خلاف ورزی ہوئی تے فیصلہ جانبداری نال لیتا گیا۔ اوہناں نے ایہہ وی دسیا کہ معاشرے وچ عدم مساوات ہر معاشرے وچ موجود اے جہنوں فوری طور تے ختم کرن دی لوڑ اے۔ اوہناں نے کہیا کہ بھک معاشرے دی سب توں وڈی تباہی اے ایس لئی طاقتور ملکاں دے ہتھوں انساناں نوں کھوان لئی بھک نوں آہنی ہتھیں پورا کرنا چاہیدا اے۔ ڈائریکٹر DSRCFنے ویبینار دا اختتام کیتا تے سارے شرکا دی ایس موضوع تے قیمتی گل بات’ تعاون تے قیمتی خیالات دی تعریف کیتی۔