مَنے پَرمنے شاعر منیر نیازی دِیاں یاداں

منے پرمنے شاعر منیر نیازی جئی قد آور ادبی شخصیت بارے سوچدا آں کیہ لکھاں۔۔۔؟ اوہناں دے جیندے جی تے انتقال مگروں اینا کجھ لکھیا گیا اے کہ ایس کم نوں سمیٹنا میرے جئے ناتوا شخص لئی مشکل ای نہیں ناممکن وی اے۔ بہرحال ایہہ میری خوش بختی اے کہ اوہناں دی وفات اتے جہناں منے پرمنے قلم کاراں نے کالم’ مضمون یا منظوم خراج عقیدت پیش کیتا۔ اوہناں نوں اکٹھا کر کے اک کتاب ”دنیا سے خامشی سے گزر جائیں ہم تو کیا” نوں شکل دتی۔ منیر نیازی واقعی اپنی ایس مشہور غزل دے ایسے مصرع وانگوں ساڈے توں دبے پیری چپ چاپ بغیر کسی آہٹ دے اچانک منہ پھیر گئے۔
میری ساری زندگی کو بے ثمر اس نے کیا
عمر میری تھی مگر اس کو بسر اس نے کیا
جنگل’ دھنک’ ہوا’ پھل’ تتلیاں تے جگنوواں دے شاعر منیر نیازی اتے کتاب مرتب کرن دی خواہش میری وڈی بھین آپا بیگم منیر نیازی کیتی سی تے میرے اتے اوہناں دا پورا پورا سیاسی نہیں بلکہ اخلاقی دبائو موجودسی لیکن میں اپنی مصروفیات کارن کجھ عرصہ توں اوہناں نوں ٹالدا چلیا گیا۔ اخیر اک دن اوہناں دی محبت تے نیازی صاحب نال اوہناں دا عشق ویکھ کے مینوں ایس کم دی حامی بھرنا پئی۔
ہمیشہ دیر کر دیتا ہوںمیں’ ہر کام کرنے میں
ضروری بات کہنی ہو’ کوئی وعدہ نبھانا ہو
اسے آواز دینی ہو’ اسے واپس بلانا ہو
ہمیشہ دیر کر دیتا ہوں میں ہر کام کرنے میں
آپا ناہید منیر نیازی صاحبہ جہڑی دردمندی نال نیازی صاحب نال لنگھے دناں دی یاداں دہراندیاں نیں تے جنگل وچ ہواواں دے دوش اتے دھنک دے رنگ پھیلن لگدے نیں تے پھلاں دی خشبو’ تتلیاں دے رنگ’ جگنوواں دے سنگ اس گھر دے درو دیوار دے انگ انگ توں حسرت دا سماں پیدا کر دیندے نیں۔ اوہ اپنے شریک سفر دی ہر شے نوں سینے تے قرینے نال سجائے۔ اج وی اوسے دہلیز اتے بیٹھی نیازی صاحب دی شخصیت تے فن دے حوالے نال بہت سارے کم کرن تے کروان دی منصوبہ بندی کردی نظر آندیاں نیں اوہ منصوبے جہناں اتے سرکاری اداریاں نوں کم کرنا چاہیدا اے نہ کہ اوہناں نوں۔۔
منیر نیازی نے گیت’ غزلاں’ نظماں تے کالم (شہرنما) تحریر کیتے تے اوہدے نال نال نعت رسول مقبولۖ وی تحریر کیتیاں۔ نعت دا اک شعر پیش اے۔
میں جو اک برباد ہوں آباد رکھتا ہے مجھے
دیر تک اسم محمدۖ شاد رکھتا ہے مجھے
منیر نیازی دی شاعری نہ صرف حقیقت تک رسائی دا اک ذریعہ اے بلکہ ایہہ اوہ علامت اے جہنوں اپنا کے سچائیاں دا رستہ تلاش کیتا جا سکدا اے۔ اوہناں دی یاداں بہت تابناک تے پاکیزہ نیں۔ اجالیاں وانگوں نکھریاں ہوئیاں’ روشن سویراں وانگوں کھلی ہوئی سچ تے ایہہ اے کہ مرحوم مثبت سوچاں تے مثبت ارادیاں دے شاعر سن۔
سویا ہوا تھا شہر کسی سانپ کی طرح
میں دیکھتا ہی رہ گیا اور چاند ڈھل گیا
انسان نے انسان اتے جنی سختیاں کیتیاں نیں ایہدے حوالے تریخ دی کتاباں وچ موجود نیں۔ نیازی صاحب دی غزل وچ اوہناں سختیاں دا عصری منظر نامہ نظر آندا اے۔ ایہہ منظر اوہناں نے خود ویکھیا’ جھیلیا تے محسوس کیتا تے بول اٹھے۔
عادت ہی بنا لی ہے تم نے منیر اپنی
جس شہر میں رہنا اکتائے ہوئے رہنا
منیر نیازی دی شاعری اک امتحان اے۔ تجربے چاہے جہنے وی تلخ کیوں نہ ہون اوہ اپنے شہر دے ظالماں نوں ویکھدے ہوئے تریخ وچ بہت دور تک نکل جاندے نیں تے اوہناں نوں دور دور تک ظلم تے جبر دا اک سلسلہ وکھائی دیندا اے تے پکار اٹھدے نیں۔
اس شہر سنگ دل کو جلا دینا چاہئے
پھر اس کی خاک کو بھی اڑا دینا چاہئے
جتھے گل بات دا انداز بیاں سدھا سادہ اے اوتھے اوہناں دی دردمندی تے دل سوزی قاری نوں اپنی گرفت وچ لے لیندی اے دراصل منیر نیازی دی غزل گوئی دا اک اہم حصہ اک ظالم تے جابر شہر دے نظام نال جڑیا اے۔
سن بستیوں کا حال جو حد سے گزر گئیں
ان امتوںکا ذکر جو رستوں میں مر گئیں
کریا دان دنوں کو آباد تھیں یہاں
گلیاں جو خاک و خون کی دہشت سے بھر گئیں
منیر نیازی بارے ایہہ گل عام طور تے کہی جاندی اے تے صحیح وی اے کہ اوہناں دے ایتھے ہجرت دا تجربہ بنیادی اہمیت دا حامل اے۔ مرحوم نے جدائی تے فیر دکھاں دے لمے سفر طے کیتے نیں۔ اوہناں نے ایس خطے دے رہن والیاں دی دل دی دھڑکناں کولوں سنیاں نیں تے ایہناں دھڑکناں نوں اپنے کلام دے ذریعے عام لوکاں تک پہنچایا اے۔ منیر نیازی 9اپریل 1928 نوں ہوشیار پور (بھارت) وچ پیدا ہوئے تے 26دسمبر 2006 نوں اپنی شریک حیات دی بھین نوں جاندے جاندے ایہہ کہہ گئے ناہید دا خیال رکھنا۔
زندہ رہیں تو کیا ہے جو مر جائیں ہم توکیا
دنیا سے خامشی سے گزر جائیں ہم تو کیا