جیکب آ باد تے پیرجیکب

جنرل جان جیکب 1847 وچ سندھ تے فرنٹیئر (قندھار تک) دا گورنر مقرر ہویا۔ اوہنے چکڑ تے دلدل اتے مشتمل اوس مقام نوں اپنا ہیڈ کوارٹر بنایا تے اعلان کیتا کہ اوہ اوس چکڑ وچوں اک خوبصورت شہر نمودار کرے گا۔ چنانچہ اوہنے ایتھے اک شہر تعمیر کیتا اوہدا نام اوہدے نام اتے جیکب آباد رکھیا گیا۔ ایہہ واقعی اک سوہنا شہر سی’ اوہدی سڑکاں کھلیاں سن۔ اوہدے وچ باغ سن تے جیکب دا سب توں وڈا کارنامہ آبپاشی دا اوہ نظام سی جہدی نظیر بری گھٹ ملدی اے۔ اوہنے ہر معاملے خصوصاً ایڈمنسٹریشن وچ کمال کر وکھایا۔ چنانچہ دُوجے گورنراں دے سامنے اوہدے کارنامیاں نوں ماڈل دے طور تے پیش کیتا گیا۔ جیکب اتے بہترین کتاب لیسمبرٹ نے لکھی جہنوں پڑھدے ہوئے انسان جیکب دی سحر انگیز شخصیت وچ گواچ جاندا اے۔
اوہنے عوام دی اینی خدمت کیتی کہ اوہ بھل گئے کہ اوہ اک استعماری طاقت دا نمائندہ اے۔ جیکب 1847 وچ گورنر مقرر ہویا تے 1858 وچ بے پناہ کم کرن پاروں صرف 45 سال دی عمر وچ انتقال کر گیا۔ اوہدے گھر دے بوہے عوام لئی ہر ویلے کھلے رہندے۔ اوہنے اپنی رہائشگاہ دے آسے پاسے کوئی چار دیواری نہیں بنائی سی تاں جے کسے سائل نوں کوئی دربان اندر آن توں نہ روک سکے۔ اوہنے اعلان کیتا کہ اوہدا مذہب صرف انسانیت اے چنانچہ اوہدی قبر اتے صلیب نہ بنائی جاوے۔ نیز اوہنے وصیت کیتی کہ اوہدی میت نوں انگلستان نہ لے جایا جاوے بلکہ اوہنوں جیکب آباد دی مٹی ای وچ دفن کیتا جاوے۔ جیکب نے اپنی زندگی وچ عوام دی اینی خدمت کیتی کہ اوہ بھل گیا کہ ا وہ اک استعماری طاقت دا نمائندہ اے۔ صرف ایہو نہیں بلکہ مرن مگروں اوہنوں بوہتی مقبولیت حاصل ہو گئی۔ جتھے جیکب دفن اے اوتھے اج وی چڑھاوے چڑھائے جاندے نیں۔ قبر اتے پھل تے دیوے رکھے جاندے نیں ۔ ایہدے علاوہ دھاگے وی نظر آن گے۔ مقامی لوکاں دا عقیدہ اے کہ جے جیکب دی قبر دے سائز دا دھاگہ ہتھ اتے بنھ لیا جاوے تے بیمار نوں شفا حاصل ہو جاندی اے۔ منت منن لئی قبر اتے دھاگہ بنھیا جاندا اے۔
ذرا سوچو! جے اک غالب حکومت دا اہلکار محض اپنی عوامی خدمت نال عوام دے دِلاں وچ گھر کر سکدا اے تے پاکستانی حکمران اپنے لوکاں دے دِلاں وچ اج تک اپنا مقام کیوں نہیں بنا سکے؟؟
کہندے نیں جیکب نوں سب توں ودھ مزاحمت دا سامنا بلوچ قبائل’ بگٹی تے ڈومکیاں وغیرہ ولوں کرنا پیا۔ جیکب دے لشکری اوہناں دے خلاف ایکشن کردے تے فیر اوہناں نوں گرفتار کر کے جیکب آباد لے آندے۔ایتھوں اوہناں نوں زمیناں الاٹ کیتیاں جاندیاں تے اوہناں نوں اک پرامن شہری بنایا جاندا۔ ایہو وجہ اے کہ جیکب آباد وچ بلوچ قبائل بہت وڈی تعداد وچ آباد نیں تے اوہناں دی اکثریت اوہناں خانداناں اتے مشتمل اے جہناں نوں گرفتار کرکے ایتھے آباد کیتا گیا اے۔
جیکب ہائوس دے متعلق اک روایت اے کہ جیکب دی روح اج وی ایس گھر وچ رہندی اے۔ جیکب اپنے شاندار کارنامیاں توں اک افسانوی کردار بن گیا اے۔ لوک ڈیڑھ سو سال لنگھن مگروں وی اوہنوں چنگے نام توں یاد کردے نیں۔
دُوجے پاسے جنرل جان جیکب داوسایا ہویا ایہہ شہر اج شدید موسمیاتی تبدیلیاں توں دوچار اے۔ ایہہ روئے زمین اتے گرم ترین مقامات وچوں اک اے۔ ایتھے پین والی ریکارڈ توڑ گرمی پاروں بین الاقوامی میڈیا وی ایس شہر دے حوالے نال دلچسپی وکھاندا اے۔کجھ عرصہ پہلاں ٹیلی گراف نے اک خبر شائع کیتی جہدے وچ کہیا گیا اے کہ جیکب آباد اوہناں دو مقاماں وچوں اک اے جتھے دا درجہ حرارت انسانی جسم لئی قابل برداشت درجہ حرارت دی حد توں ودھ ہو چکیا اے۔ جیکب آباد دے علاوہ انج دا دُوجا مقام متحدہ عرب امارات دا علاقہ راس الخیمہ سی۔ ایس خبر وچ لوک بروگھ یونیورسٹی وچ ہون والی اک تحقیق نوں حوالہ بنا کے ہور تفصیلات دا وی ذکر کیتا گیا۔
تن سال پہلاں ٹائم میگزین نے وی اپنے اک مضمون وچ دعویٰ کیتا سی کہ کجھ عرصے مگروں جیکب آباد انسانی آبادی لئی غیر موزوں ہو جاوے گا۔ مضمون وچ کہیا گیا سی کہ سندھ وچ موسم گرما سنگین صورت اختیار کر گیا اے تے ایہہ کہ ایہدے توں موتاں ہو سکدیاں نیں لیکن پاکستان وچ اوہنوں صرف وقتی طور تے اہمیت دِتی گئی۔ ایتھے ہر سال گرمیاں دا نواں ریکارڈ قائم ہوندا اے لیکن فیر وی موسمی تغیرات تے اثرات توں بچن لئی خاطر خواہ اقدامات نہیں چکے جاندے۔
پاکستان میٹرولوجیکل ڈیپارٹمنٹ (پی ایم ڈی) دے مطابق مئی 2021نوں جیکب آباد دا پارا 50ڈگری سیلسیس تک چلا گیا جد کہ 2019 وچ وی پارا 51ڈگری تک گیا سی۔ اعدادوشمار دے مطابق ہیٹ ویوز عموماً مارچ توں شروع ہوندیاں نیں تے ستمبر تک جاری رہندیاں نیں۔ ہن نومبر دا مہینہ اے انج اک ہور سخت موسم گرما اختتام پذیر ہو چکیا اے تے جیکب آباد دے واسیاں نوں کجھ عارضی سکون مل چکیا اے لیکن ایس گل دی لوڑ برقرار اے کہ حکومت اوہناں مسئلیاں دے حل لئی لمے مدتی اقدامات کرے تاں جے آئندہ سال اوہناں مسئلیاں توں بچیا جا سکے۔
دیکھ کے اتنا برا حال یہاں لوگوں کا
جس نے یہ شہر بسایا ہے وہ روتا ہوگا
تے جنرل جان جیکب دے چاہن والے ایہہ دعا کرن کہ جیکب آباد نوں موسمی تغیرات توں نجات مل جاوے۔