حضرت عیسیٰ بن مریم تے اہل اسلام

اللہ تعالیٰ نے جہناں انبیاء کرام علیہم السلام نوں مبعوث فرمایا اوہناں وچ اک مبارک نام حضرت عیسیٰ بن مریم علیہ السلام دا وی اے۔ اہل اسلام دے ہاں آپ علیہ السلام قابل احترام نبی تے رسول نیں۔ دنیا بھر وچ ہر سال 25دسمبر نوں عیسائی لوک آپ دی پیدائش نال منسوب کردے نیں تے Merry Christmasدے نام توں عید مناندے نیں (مسلماناں نوں ایس موقع تے اوہدی مبارک باد نہیں دینی چاہیدی تے نہ ای لینی چاہیدی اے) ایس موقع تے اہل اسلام وی حضرت عیسیٰ علیہ السلام بارے قرآن و سنت دے چانن وچ بنیادی حقائق تے نظریات جاننا چاہندے نیں۔ ایس حوالے نال مختصر مگر جامع مضمون پیش کیتا جا رہیا اے۔
حضرت عیسیٰ علیہ السلام دے نانا:
حضرت عیسیٰ علیہ السلام دے نانا دا نام عمران اے۔ آپ دے نام نال موسوم قرآن کریم وچ سورة آل عمران اے۔
حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی نانی:
پچھلے انبیاء علیہم السلام دی شریعت وچ لوک اپنی اولاد وچوں کسے اک پتر نوں دین لئی وقف کردتا کردے سن۔ اوہناں دی شریعت وچ ایہہ جائز سی باقی پتر دنیا دے کم کاج کردے جد کہ اک پتر نوں خالص دین لئی وقف کر دیندے۔ حضرت عمر اوہناں دی بیوی نے وی اللہ تعالیٰ کولوں انج دی ای منت منی۔
مفہوم آیت:اوہ واقعہ وی یاد کرو جدوں (حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی نانی یعنی) عمران دی بیوی نے کہیا: اے اللہ! جو میرے ڈھڈ وچ حمل اے (جے ایہہ پتر پیدا ہویا تے) میں منت مننی واں کہ تیری راہ وچ وقف کر دیاں گی۔ میری نذر نوں قبول فرمائو! آپ ای دعا نوں سنن (قبول کرن) والے نیں تے ہر چیز دابخوبی علم رکھن والے نیں۔ (سورة آل عمران’ رقم الآیة:35)
حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی والدہ:
حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی نانی امید نال سن کہ حضرت عمران فوت ہو گئے۔ اوہدے مگروں حضرت مریم دی پیدائش ہوئی۔
مفہوم آیت: فیر جدوں (منڈے دے بجائے)کڑی پیدا ہوئی تے کہن لگیاں: اے میرے رب! میرے توں کڑی پیدا ہو گئی اے۔ اللہ تعالیٰ وی خوب چنگی طرحاں جاندے نیں کہ اوہناں دے ہاں کدی پیدائش ہوئی تے (اوہ)منڈا (جہدی نیت اوہناں نے منت مندے ویلے کیتی سی) اوس (پیدا ہون والی)کڑی دے برابر نہیں تے میں اوس کڑی دا نام مریم رکھیا تے میں اوہنوں تے (جدوں ایہہ اولاد والی ہووے گی) اوہدی اولاد نوں (وی) شیطان مردود کولوں حفاظت لئی آپ دی پناہ وچ دینی واں۔ (سورة آل عمران’ رقم الآیة:36)
حضرت مریم دی پرورش:
مولانا اشرف علی تھانوی فرماندے نیں: اوہناں نوں ددھ پلان لئی دائی دا پربندھ کیتا گیا یا اوہناں نوں ددھ پلان دی نوبت ای نہیں آئی۔ ایہہ بغیر ددھ پیتے بچپن وچ ودھدی چلی گئیاں۔ا یس لئی قرآن کریم وچ اے کہ اللہ تعالیٰ نے اوہناں دی بڑے چنگے طریقے نال پرورش کیتی یعنی بڑی چھیتی جسم وچ طاقت عطا فرمائی کہ جے عام بچے دی اک مہینے وچ ایسی پرورش ہوندی ا ے تے اوہ اک دن وچ ایسی سن۔
حضرت مریم دی کفالت:
حضرت مریم دی والدہ اپنی دھی نوں لے کے بیت المقدس تشریف لے گئیاں۔ اوتھے علماء بنی اسرائیل موجود سن تے حضرت زکریا علیہ السلام وی موجود سن۔ جے مریم دے والد زندہ ہوندے جہڑے بیت المقدس دے امام سن اوہ خود اپنی دھی دی تربیت کردے۔ حضرت زکریا علیہ السلام دی خواہش ایہہ سی کہ حضرت مریم دی کفالت میں کراں کیوں جے آپ دی بیوی حضرت مریم دی خالہ سن جد کہ باقی علما دی وی ایہو خواہش سی کہ مریم دی کفالت دی سعادت اوہناں نوں مل جاوے۔
حق کفالت وچ جھگڑا:
مفہوم آیت:تے آپ اوہناں لوکاں دے کول اوس ویلے موجود نہیں سن جدوں اوہ مریم دی حق کفالت لئی اپنی قلماں نوں (دریا وچ) سٹ رہے سن (یعنی) جہڑے ویلے اوہ لوک ایس معاملے وچ جھگڑ رہے سن آپ اوتھے موجود نہیں سن۔ (سورة آل عمران، رقم الآیة: 44)
حضرت زکریا علیہ السلام دے نام قرعہ:
”جدوں حضرت مریم نذر وچ قبول کر لیتی گئیاں تے مسجد دے مجاوراں وچ جھگڑا ہویا کہ اوہناں نوں کدی پرورش وچ رکھیا جاوے۔ اخیر قرعہ اندازی دی نوبت آئی۔ ساریاں نے اپنے اپنے قلم جہناں توں تورات لکھدے سن چلدے پانی وچ چھڈ دتے کہ جہدا قلم پانی دے بہائو اتے نہ بہے بلکہ الٹا پھر جاوے اوہنوں حقدار سمجھو۔ اوہدے وچ وی قرعہ حضرت زکریا علیہ علیہ السلام دے نام نکلیا تے حق حقدار نوں پہنچ گیا”۔ (تفسیر عثمانی)
حضرت مریم نال فرشتیاں دی گل بات:
حضرت مریم نہایت پاکباز’ نیک’ زاہدہ تے عابدہ زنانی سن۔ آپ بچپن وچ وی خدا دا انتخاب سن تے جوانی وچ وی خدا دا انتخاب سن۔
مفہوم آیات:تے اوہ ویلا وی قابل تذکرہ اے کہ جدوں فرشتیاں نے کہیا:اے مریم! اللہ تعالیٰ نے آپ نوں قبولیت بخشی اے’ پاکیزگی عطا کیتی اے تے (اوس زمانے دی) دنیا بھر دی زنانیاں وچ منتخب فرما کے فضیلت بخشی اے۔ (ایس لئی) اے مریم! آپ اپنے رب دی اطاعت کردی رہو’ اپنے رب دے حضور سجدہ کردی رہو تے رکوع کردی رہو ۔ ایہناں لوکاں دے نال رجوع کرن والے نیں۔(سورة آل عمران، رقم الآیات: 43،42)
فائدہ:فرشتے دا کسے نال کلام کر لین توں ایہہ لازم نہیں آندا کہ ا وہ ضرور نبی ہووے گا۔
حضرت مریم دی کرامت:
حضرت مریم اپنے خالو حضرت زکریا علیہ السلام دی زیر تربیت آ گئیاں۔ حضرت مریم بڑی چھوٹی عمر وچ بلوغ تک پہنچیاں نیں۔ اک کمرہ سی اوتھے حضرت مریم دی رہائش رکھی گئی۔ آپ دعوت و تبلیغ لئی تشریف لے جاندے واپس آ کے کھانا وغیرہ دیندے لیکن اک واری حضرت مریم جہڑے کمرے وچ سن اوس کمرے دا جدوں بوہا کھلیا تے سامنے تازہ پھل نظر آئے۔ جہناں پھلاں دا اوہ موسم نہیں سی۔ حضرت زکریا علیہ السلام نے تعجب نال پچھیا:مریم تالابند اے’ بوہے اتے تالا لگیا اے ایہہ پھل کتھوں آئے؟ حضرت مریم نے جواب وچ فرمایا: ایہہ اللہ ولوں آندے نیں۔
حضرت مریم دے سامنے فرشتے دا انسانی شکل وچ ظہور:
مفہوم آیات:تے ایس کتاب وچ مریم دے ایس واقعے دا تذکرہ وی کرو جدوں اوہ اپنے گھر والیاں توں وکھ ہو کے اک مشرقی پاسے دے مکان وچ تشریف لے گئیاں تے (یکسوئی نال عبادت لئی) اپنے تے لوکاں وچ پردہ حائل کردتا۔ ایس موقعے تے اسیں مریم دے کول اک فرشتہ (حضرت جبرئیل امین علیہ السلام نوں) بھیجیا۔ جہڑا اوہناں دے سامنے دے اک مکمل انسان دی شکل و صورت وچ ظاہر ہویا ۔(سورة مریم، رقم الآیات:17،16)
حضرت مریم دی پاکدامنی:
مفہوم آیت:مریم نے کہیا میںتیرے توں خدائے رحمن دی پناہ چاہنی آں جے تیرے اندر کجھ وی خدا خوفی اے (تے میرے توں دور ہو جا)(سورة مریم، رقم الآیة:18)
فرشتیاں دی عادت ایہو اے کہ اوہ جدوں وی انسانی صورت وچ رونما ہوندے نیں تے نہایت حسین و جمیل تے خوبصورت شکل وچ آندے نیں جیویں کہ حضرت لوط علیہ السلام دے واقعے وچ وی ایہہ گل موجود اے تے ایتھے ایہہ وی ممکن اے کہ حضرت مریم دی عفت تے پاکدامنی دا امتحان مقصود ہووے کہ اوہ نہایت خوبصورت جوان نوں ویکھ کے اپنی عفت تے پاکدامنی نوں کیویں بچاندیاں نیں؟ قرآن کریم نے حضرت مریم دی پاکدامنی تے عفت دی منظرکشی جہناں خوبصورت لفظاں نال کیتی اے اوہ ہر عفت مآب زنانی لئی عملی زندگی دا اک سنہرا سبق اے۔
حضرت مریم نوں بچے دی خوشخبری تے اظہارِ تعجب:
مفہوم آیات:فرشتے نے جواب دتا: میں تے آپ دے رب دا بھیجیا ہویا اک فرشتہ واں تے ایس لئی آیا واں تاں جے آپ نوں (نسب’ عادات و اخلاق دے اعتبار نال) پاکیزہ منڈا دیاں۔ مریم نے ازراہ تعجب کہیا کہ مینوں منڈا کیویں پیدا ہووے گا حالانکہ (میں اوہدے جائز اسباب اختیار نہیں کیتے یعنی) مینوں(جائز طریقے نال ایس مقصد دے پیش نظر) کسے انسان نے ہتھ تک نہیں لایا تے میں (ایہدے ناجائز اسباب وی اختیار نہیں کیتے یعنی )میں بدکار عورت نہیں واں ۔(سورة مریم، رقم الآیات:20،19)
اظہارِ قدرت دی تیجی صورت:
اللہ تعالیٰ نے ایس دنیا وچ انساناں دی پیدائش لئی جہڑا عام ضابطہ بنایا اے اوہ ایہہ اے کہ مرد و عورت دے باہمی جنسی ملاپ نال اولاد پیدا ہوندی اے۔ ایس ضابطے نوں دینی تے معاشرتی رنگ دین لئی ادیان عالم وچ اپنے اپنے مذہبی احکامات دے چانن وچ نکاح دا حکم تے طریقہ موجود اے۔ ایتھے ایہہ گل قابل ذکر اے کہ ایس فطری ضابطے دی پابندی مخلوق لئی لازمی اے۔ خالق لئی نہیں بلکہ اوہ قادر مطلق ذات اے۔ جے چاہوے تے ایسے نظام توں انساناں نوں پیدا فرماوے تے چاہوے تے والدین دے بغیر ای پیدا فرما دیوے کیوں جے اوہ ہر چیز اتے قادر اے۔ایہو وجہ اے کہ اوس ذات نے آدم علیہ السلام نوں مرد تے عورت دونواں دے بغیر تخلیق فرمایا۔ حضرت حوا نوں بغیر عورت دے جد کہ عیسیٰ علیہ السلام نوں بغیر پیو دے پیدا فرمایا۔
مفہوم آیت:فرشتے نے کہیا کہ انج ای ہووے گا (ایہہ گل میں اپنے ولوں نہیں کہہ رہیا بلکہ) آپ دے رب نے فرمایا اے کہ میرے لئی ایہہ بالکل معمولی جئی گل اے تے اسیں ایہہ کم ایس لئی کراں گے تاں جے ایس (پیدا ہون والے) بچے نوں لوکاں لئی (قدرت خداوندی دی) نشانی بنائیے تے اپنے ولوں رحمت دا ذریعہ بنائیے تے ایہہ کم طے شدہ اے یعنی ازل وچ فیصلہ خداوندی ایسے طرحاں لکھیا ہویا اے۔(سورة مریم، رقم الآیة: 21)
حضرت مریم امید نال ہو گئیاں:
مفہوم آیات:حضرت مریم نوں حمل ٹھہر گیا تے (جدوں بچے دی ولادت دا ویلا کول آیا تے) اہ ایہنوں لئے ہوئے لوکاں توں دور وکھرے مقام اتے چلی گئیاں۔ فیر دردزہ (زچگی دے درد) دی وجہ نال کھجور دے درخت ول آئیاں تے کہیا:اے کاش! میں ایس توں پہلاں ای مر گئی ہوندی تے مینوں ایسا بھلا دتا جاندا کہ کسی نوں کجھ یاد ای نہ رہندا۔(سورة مریم، رقم الآیات:23،22)
حضرت مریم نوں تسلی:
مفہوم آیات:حضرت جبرئیل نے تھلے اک جگہ توں آواز دے کے کہیا:غم نہ کرو آپ دے رب نے آپ دے تھلے اک چشمہ جاری کردتا اے تے کھجور دے تنے نوں پھڑ کے اپنے ول ہلائو اوہدے توں تہاڈے اتے پکی ہوئی تازہ کھجوراں جھڑن گئیاں۔ ہن ایس درخت توں کھائو تے (پانی) پیو تے اکھاں ٹھنڈیاں رکھو ۔(سورة مریم، رقم الآیات:25،24)
حضرت مریم دی منت:
مفہوم آیت:تے ہاں جے کسے نوں (اعتراض کرن لئی اپنے ول)آندا ہویا ویکھو تے (اشارے نال) کہہ دینا کہ میں اللہ لئی (چپ دے) روزے دی منت منی اے ایس لئی میں کسے وی انسان نال گل نہیں کراں گی۔(سورة مریم، رقم الآیة: 26)
فائدہ:چپ دا روزہ رکھنا ساڈے نبیۖ دی شریعت وچ منسوخ قراردتا گیا اے۔
حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی ولادت:
مفہوم آیات:فیر مریم اپنے پتر عیسیٰ نوں گود وچ لیتے ہوئے اپنی قوم دے کول آئیاں۔ قوم دے لوکاں نے کہیا:اے مریم! توں بہت وڈی غلط حرکت کیتی۔ اے ہارون دی بھین نہ تیرے والد بھیڑے بندے سن تے نہ ای تیری والدہ کوئی بدکار زنانی سی۔ مریم نے(چپکے) بچے ول اشارہ کیتا (کہ میرے کولوں نہیں بلکہ ایس نومولود بچے کولوں پچھو’ جہدے تے) اوہ لوک کہن لگے:بھلا اسیں ایسے بچے کولوں کیویں پچھ سکنے آں جہڑا اجے گود وچ اے۔ (سورة مریم، رقم الآیات:27تا 29)
حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی شروع دی گل بات :
مفہوم آیات:اوہ بچہ خود ای بول اٹھیا کہ میں اللہ دا خاص بندہ واں۔ اوہنے مینوں کتاب (انجیل) دتی اے تے اوہنے مینوں نبی بنایا تے میں جتھے وی آں اوہنے مینوں بابرکت انسان بنا دتا اے (یعنی مخلوق خدا نوں میرے کولوں دین دا نفع پہنچے گا) تے جدوں تک میں ایس دنیا وچ زندہ رہواں اوہنے مینوں نماز تے زکوٰة دا حکم دتا اے تے مینوں میری والدہ دا خدمت گزار بنایا اے۔ مینوں سرکش تے بدبخت نہیں بنایا تے میرے اتے اللہ تعالیٰ ولوں سلامتی اے۔ جہڑے دن میں پیدا ہویا جہڑے دن مینوں موت آوے گی تے جہڑے دن میں (قیامت دے دن زندہ ہون دی حالت وچ) دوبارہ اٹھایا جاواں گا۔ ایہو نیں عیسیٰ بن مریم جہدے وچ لوک جھگڑا کر رہے نیں۔ میں ایہدے متعلق بالکل سچی گل کہہ رہیا واں۔ اللہ تعالیٰ دی شان دے قطعاً ایہہ مناسب نہیں کہ اوہ کسی نوں اپنی اولاد بناوے بلکہ اوہ ایس توں بالکل ہر طرحاںنال پاک اے۔ اوہ جدوں کوئی کم دا ارادہ فرماندا اے تے بس حکم دیندا اے کہ ہو جا! تے اوہ کم اوسے ویلے ہو جاندا اے۔ یقینا میرا تے تہاڈا ساریاں دا پروردگار اے ایس لئی اوہدی ای عبادت کرو ایہو (دین اتے چل کے جنت جان دا) سدھا رستہ اے۔ (سورة مریم، رقم الآیات:30 تا 36)
حضرت عیسیٰ علیہ السلام دی تعلیمات:
اتے کیتی گل بات توں جہڑی گلاں سمجھ آندیاں نیں اوہ ایہہ نیں:
1ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام اللہ تعالیٰ دے بندے نیں۔ اللہ دے پتر نہیں یعنی اوہدے وچ عقیدہ ابنیت تے عقیدہ الوہیت مسیح دے نظریے دی واضح تردید اے۔
2ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام صاحب کتاب نبی نیں۔
3ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام مادر زادنبی نیں۔
4ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام دا وجود مبارک بڑی برکتاں والا اے۔(جہدے تے اسیں انشاء اللہ قدرے تفصیل نال آئندہ چل کے گل کراں گے کہ قرب قیامت آپ دی برکات دا ظہور کیویں ہووے گا؟)
5ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام نماز/ روزہ (مراد سارے احکام خداوندی نیں) دے پابند نیں۔ آپ الہ نہیں نیں کیوں جے الہ کسی ہوردے حکم دا پابند نہیں ہوندا۔
6ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام اپنی والدہ دے خدمت گزار رہے نیں صرف والدہ دی گل فرمائی کیوں جے آپ بغیر والدہ دے سن ایس لئی اوہناں دا ذکر نہیں فرمایا۔
7ـحضرت عیسیٰ علیہ السلام دی فرمان توں پتہ چلیا کہ والدہ دی خدمت نہ کرن والا سرکش تے بدبخت ہوندا اے۔
8ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام پیدائش توں لے کے روز محشر تک سراپا سلامتی نیں۔ پیدائش ویلے اپنی بے گناہ ماں دی صفائی بیان کر کے’ لوکاں دے جھگڑے دا حل پیش کر کے’ عقائد و نظریات نوں بیان فرما کے’ اخلاق و آداب سکھلا کے ‘انجیل دے ذریعے احکامات سکھلا کے پہلے وی سراپا سلامتی رہوے تے قرب قیامت نازل ہو کے سارے فتنیاں توں ایس امت نوں محفوظ فرما کے واقعی آپ سراپا سلامتی دا حق ادا کرو گے۔
9ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام نے خود نوں عیسیٰ بن مریم فرما کے عصمت نبوت دی دلیل ذکر فرمائی اے۔ا وہ ایس طرحاں کہ نبوت تے زنا والا نسب دونویںاکٹھے نہیں ہو سکدے۔ نبی دا نسب جے اخلاقی طور تے عیب والا ہووے تے ایہہ گل عقیدہ عصمت نبوت دے خلاف اے ایس لئی فرمایا کہ میرے نسب اتے طعن نہ کرو میں واقعی ”ابن مریم”آں۔ باقی یہودیاں تے مرزائیاں نے حضرت عیسیٰ علیہ السلام دے نسب وچ یوسف نجار دا نام ذکر کر کے العیاذ باللہ آپ علیہ السلام دے ناجائز اولاد ہون دی گل کیتی اے اوہ سراسر کفر اے۔
10ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام نے عقیدہ توحید دی نزاہت تے پاکیزگی نوں بیان فرما کے اپنے ”ابن اللہ” ہون دی تردید کیتی اے۔
11ـ حضرت عیسیٰ علیہ السلام نے اپنے منن والیاں نوں خالص توحید داسبق دے کے صرف اوسے ذات دی عبادت کرن دا حکم دتا اے اوہنوں جنت جان دا سدھا رستہ قرار دتا اے۔
اللہ تعالیٰ سانوں ساریاں نوں سارے انبیاء کرام دی مشترکہ دعوت اتے عمل کرن دی توفیق عطا فرماوے ۔آمین بجاہ النبی الکریم صلی اللہ علیہ وسلم