ذہن سازی دا فریضہ کہنوں سونپیا جاوے؟

ایس ویلے ساڈے معاشرے نوں جہناں اہم ترین مسئلیاں دا سامنا کرنا پے رہیا اے اوہناں وچوں اک ایہہ اے کہ اک پاسے فرسودہ روایتاں کارن بہت ساریاں زنانیاں دا استحصال ہو رہیا اے تے دُوجے پاسے مخصوص طرز دی جدت پسندی دے حامی ذرائع ابلاغ دی مدد نال ایسیاں تبدیلی لیان لئی کوشاں وکھائی دیندے نیں جہدا بنیادی ہدف بالخصوص زنانیاں نوں پوری طرحاں مغرب دے رنگ وچ رنگنا اے۔ اول الذکر
صورت نے ساڈے گھراں وچ ایسے ڈیرے پائے نیں کہ لوک اوہنوں مذہبی احکام دا درجہ دیندے نیں۔ لہٰذا اوہ کسے وی طرحاں ایس توں جان چھڈان اتے آمادہ نہیں ہوندے۔ ثانی الذکر شکل دے نال مادی فیدے نوں انج جوڑ دتا گیا اے کہ گھٹ توں گھٹ شہراں وچ رہن والیاں دی ایہدے خلاف مزاحمت دی قوت مسلسل گھٹدی جا رہی اے۔ ایہہ سب کجھ معاشرتی سطح اتے ہو رہیا اے ایس لئی ایہدا حل فراہم کرن لئی استاد تے علما بنیادی کردار ادا کر سکدے نیں لیکن سوال ایہہ اے کہ کیہ اوہ ایسا کوئی کردار ادا کرن لئی تیار نیں؟
استاداں دی جے گل کیتی جاوے تے اوہناں دی شاید کجھ فیصد تعداد ایسی ہووے جہڑی واقعی معاشرے وچ کسے مثبت تبدیلی دی خواہاں ہووے تے اوہدے لئی کوشش وی کردی ہووے لیکن غالب اکثریت ایسے افراد دی اے جہناں دا ایسے معاملیاں نال کوئی لینا دینا نہیں۔ا یہہ اک تلخ حقیقت اے کہ ساڈے سکولاں’ کالجاں تے یونیورسٹیاں وچ تدریس اتے مامور بوہتے لوک اپنے پیشے نوں کسے مشنری جذبے دے تحت اختیار نہیں کردے بلکہ اوہناں نوں کدھرے ہور ملازمت نہیں ملدی تے اوہ کسے تعلیمی ادارے نال بطور مدرس جڑے ہون نوں معاشی مسئلے دا عارضی حل سمجھ کے قبول کر لیندے نیں ایسے لئی اوہ اپنی ذمہ داریاں پوری توجہ تے دیانتداری نال کماحقہ نہیں نبھا پاندے۔ انج دے افراد نہ صرف اپنے پیشے نال زیادتی دے مرتکب ہوندے نیں بلکہ اوہ اپنے شاگرداں دے سامنے اپنی صورت وچ اک ایسی مثال پیش کردے نیں جہڑی کسے وی صورت قابل تقلید نہیں ہوندی۔ اسیں اوہناں کولوں ایسی کوئی توقع کر ای نہیں کر سکدے کہ اوہ معاشرے وچ کسی مثبت تبدیلی لئی حصہ پان۔
ہن آئو علما ول کہ استاداں وانگوں اوہناں دی وی بنیادی ذمہ داری معاشرتی اصلاح دی اے۔ پورے ملک وچ لکھاں مسجداں نیں جہناں وچ ہر ہفتے گھٹ توں گھٹ اک واری تے ایسا موقع ضرور آندا اے جدوں علما خطبہ جمعہ دے ذریعے عوام دی ذہن سازی لئی اپنا مثبت کردار ادا کر سکدے نیں لیکن ساڈے ایتھے شاید اک دو فیصد مسجداں ای ایسیاں ہون گئیاں جتھے خطبیاں وچ عوامی مسئلیاں نوں موضوع بحث بنایا جاندا ہووے۔ زیادہ مسجداں وچ خطبۂ جمعہ دے نام تے مذہبی احکام تے روایتاں دی خود توں وکھری تعبیر کرن والے یا تریخی واقعات نوں خود توں گھڑے زاویہ نظر توں ویکھن والے افراد دے مسالک دے خلاف جذباتی تقریراں کیتیاںجاندیاں نیں یا عمومی طور تے اوہناں مسئلیاں اتے گل کیتی جاندی اے جہڑے گھراں وچ اکثر ماں پیو وی بالاں نوں سمجھا دیندے نیں۔ علما یا خطبا نوں سمجھایا ایس لئی نہیں جا سکدا کیوں جے اوہناں دی اکثریت خود نوں عقل کل گرداندنی اے۔ لہٰذا اوہ کسی دوجے دی گل سنن یا سمجھن تے آمادہ ای نہیں ہوندے۔
ایہہ صورتحال بڑی افسوسناک تے پریشان کن اے کیوں جے اوہدی وجہ نال ساڈا معاشرہ مسلسل زوال ول جا رہیا اے تے ایس زوال دے بوہتے ذمہ دار اسیں خود آں۔ جے معاشرہ مضبوط ہووے تے ملک دی بہت ساری کمزوریاں اتے قابو پایا جا سکدا اے لیکن معاشرہ کمزور ہووے تے ملک کدی وی اپنے پیراں اتے کھڑا نہیں ہو سکدا۔ ساڈی معاشرتی کمزوریاں دا فیدہ
اوہ عناصر چک رہے نیں جہڑے پاکستان نوں اک مضبوط تے مستحکم ملک دی شکل وچ نہیں ویکھنا چاہندے۔ ایس سلسلے وچ مختلف طرحاں دے ہتھکنڈے استعمال کر کے معاشرے نوں ہور کھوکھلا کیتا جا رہیا اے تاں جے اسیں اپنے مسئلیاں وچ ای الجھ کے رہ جائیے۔ ذرائع ابلاغ ایس حوالے نال سب توں اہم ہتھیار دے طور تے استعمال کیتے جا رہے نیں تے ساڈے عوام دن رات اوہناں دے زہر آلود ایجنڈے دا شکار ہو رہے نیں۔ پہلے صرف نجی ٹیلی ویژن چینلاں دی مدد نال ایہہ کم لیتا جا رہیا سی۔ ہن سوشل میدیا اوہناں کولوں وی بہت زیادہ طاقت دے نال ساڈے معاشرے اتے حملہ آور اے۔
اسیں ہر کم لئی حکومت ول ویکھنے آں حالانکہ سارے کم حکومت دے کرن دے نہیں ہوندے۔ کجھ کم معاشرے دا درد تے احساس رکھن والے لوکاں نے اپنی مدد
آپ دے تحت کرنے ہوندے نیں تے اوہ صرف تے صرف اوہناں دے ہتھوں ہو سکدے نیں۔ استاد تے علما دا تعلق اوسے قبیل نال اے جہناں نے اگے ودھ کے اک ہر اول دستے دی شکل وچ معاشرے نوں سدھارن لئی ہر اوس برائی دا مقابلہ کرنا ہوندا اے جہڑی وگاڑ دا کارن بن رہی ہووے۔ ایس کم لئی سانوں کسی نے باہرو آ کے احساس نہیند وانا بلکہ اسیں خود ای سوچنا اے کہ اسیں اپنے معاشرے دے نال کیہ کرنا تے اوہنوں کیویں لے کے جانا چاہنے آں۔ جے استاد تے علما عوام دی ذہن سازی لئی مثبت طور تے اپنا کردار ادا نہیں کردے تے اپنے چھوٹے چھوٹے ذاتی تے گروہی مفادات توں اتے اٹھ کے پورے معاشرے نوں بہتر بنان لئی کمربستہ نہیں ہوندے تے فیر ہور کہدے کولوں توقع کیتی جا سکدی اے کہ اوہ ایس فریضے نوں انجام دیوے گا؟