نواں سال، نویں سویر، نویاں اُمیداں!

سال نو’ نواں سال یا نویں سال دا دن(New Year) اوس دن نوں کہیا جاندا اے جہڑے دن کسی تقویم یا کیلنڈر وچ نویں سال دا آغاز ہوندا اے۔ چونکہ عصر حاضر وچ گریگوری کیلنڈر یا انگریزی کیلنڈر بہت عام ہو چکے نیں ایس لئی ایہہ یکم جنوری نوں منایا جاندا اے۔ تاہم کئی ہور کیلنڈرز وچ وکھرے وکھرے نویں سال وی منائے جاندے نیں۔ نویں سال نوں لوک ایس امید تے مناندے نیں کہ اوہدے آن والے دن پچھلے سال دی نسبت چنگے لنگھن گے۔ ایس موقعے تے لوک اک دوجے نوں نویں سال دی مبارک باد دیندے’ گلے ملن’خوشی دا اظہار کرن تے دُوجیاں نوں وی ایسے متوقع بہتری لئی مبارکباد دیندے نیں۔
ہر پاسے نویں سال دی آمد دا جشن منان دا سماں اے۔ نویں سال دی خوشیاںمنان لئی ساڈے ہاں جہڑی فضول خرچی ہوندی اے’ اوہدے توں غریب بالاں لئی کتاباں خریدیاں جا سکدیاں نیں۔ بھکے بندیاں نوں اک وقت دا کھانا کھوایا جا سکدا اے۔ غربت تے مہنگائی دے ایس دور وچ کسے سفید پوش فیملی دی مدد کیتی جا سکدی اے۔ لیکن جہڑے لوک جشن مناندے نیں اوہناں نوں ایہہ پتہ ای نہیں ہوندا کہ غربت کس بلا دا نام اے تے فیر ایہہ وی کہ جشن دے محاول وچ کہڑا انسانی مجبوریاں نوں سمجھدا اے تے کہنوں فکر اے۔ بے شک نویں سال دی خوشی منانی چاہیدی اے لیکن ایہہ یاد رکھو اک سال ساڈی زندگی توں گھٹ ہویا اے۔ بقول شاعر
غافل تجھے گھڑیا ل یہ دیتا ہے منادی
گردوں نے گھڑی عمر کی اک اور گھٹادی
کجھ لوک یکم جنوری نوں نواں سال منان
دے سخت مخالف نیں’ اوہناں توں سوال کرن دی جسارت کر رہیا واں کہ کیہ ساڈی روزمرہ دی زندگی اسلامی کیلنڈر دے گرد گُھمدی اے؟ کیہ اسیں پاکستان دا یوم آزادی اسلامی کیلنڈر دے مطابق منانے آں؟ اج دا شمسی کیلنڈر اک مسلمان عمر خیام دی دین اے تے عمر خیام مسلمان سی۔ مسلمان خلیفہ دے حکم نال اوہنے ایہہ شمسی کیلنڈر بنایا سی۔ہر انسان لئی اک نواں دن’ نویں سویر’ نویں امیداں لے کے آندا اے۔ کامیاب انسان ہر دن اپنے اوس دن دی منصوبہ بندی کردے نیں کہ اج دا دن کیویں گزاریا جاوے۔ ایسے طرحاں کجھ لوک سال بھردی منصوبہ بندی کردے نیں۔اسیں ایس سال کیہ گوایا’ کیہ پایا تے سوچنا ای چاہیدا اے ایہہ وی طے کرنا چاہیدا اے کہ اسیں آن والے سال توں کیہ حاصل کرنا چاہنے آں۔
پچھلے لنگھے دو سال تے مکمل طور تے بہت سارے لوکاں لئی خسارے وچ رہے۔بے روزگاری تے غربت وچ بہت زیادہ وادھا ہویا۔ کورونا وائرس’ لاک ڈائون نے پوری دنیا نوں ہلاکے رکھ دتا اے۔ معاشی طور تے افراد تے کیہ ملک وی کمزور ہوئے۔ ساڈے ملک وچ ہزاراں افراد لکھاں دے مقروض ہوئے تے لکھاں افراد کروڑاں دے قرض دے بوجھ تھلے دب گئے۔ ساڈی نویں سال توں نویں امیداں نیں کہ انشاء اللہ کہندے نیں کہ امید اتے دنیا قائم اے۔ جے کوئی انسان مایوس ہو جاوے تے اوہدے کول خودکشی دے سوا کوئی رستہ نہیں بچدا۔ ایس لئی مذہب ا سلام وچ مایوسی نوں کفر قرار دتا گیااے۔ سانوں ایس نویں سال توں بہت ساریاں امیداں جڑیاں نیں۔
ایہناں امیداں دے سہارے ساڈے بزرگاں نے طرحاں طرحاں دے ظلم و ستم برداشت کیتے سن کہ ملک وچ اسلامی قنون دا نفاذ ہووے گا۔ دکھ دی گل ایہہ ہے کہ جہڑے مقصد لئی پاکستان دا ایہہ خطہ حاصل کیتا گیا سی اوہ مقصد اجے تک پورا نہیں ہویا۔ صرف ایسے امید دے نال کہ وطن عزیزاک دن ضرور امن دا گہوارا ہووے گا۔ اک دن ضرور اوہدے وچ اسلام دا نظام انصاف رائج ہووے گا۔ ساڈے نوجوان’ بزرگاں نے تے ساڈیاں بھیناں تے ماواں نے شہادتاں دی نہ ختم ہون والی داستاناں رقم کیتیاں۔ اپنی جان قربان کر کے ایہہ ملک حاصل کیتا۔
خدا کرے کہ مرے اک بھی ہم وطن کے لیے
حیات جرم نہ ہو زندگی وبال نہ ہو
ساڈا اک طبقہ ناامید ہو رہیا اے۔ جدوں امیداں ٹُٹدیاں نیں تے کجھ باقی نہیں رہندا تے جدوں امیداں باقی ہون تے انسان وڈی توں وڈی مصیبت برداشت کر لیندا اے۔ جہڑی زندگی ملی اے چاہے اوہ رو دھو کے گزاری جاوے یا مسکرا کے اوہنے گزر ای جانا اے۔ ایہدا بہترین طریقہ ایہہ اے کہ زندگی نوں خوشی نال گزاریا جاوے۔ خوش رہ کے دُوجیاں نوں اپنی خوشیاں وچ شامل کر کے تے دُوجیاں دی خوشیاں وچ شریک ہو کے۔ زندگی خوشی نال اوہدوں لنگھدی اے جدوں بندہ پرامید رہوے۔ 2022الواع ہو رہیا اے تے 2023 نوں اسیں ویلکم کرنے آں ‘ اسیں اپنیاں اَکھاں وچ بہتری دے سفنے سجائے نویں سال نوںجی آیاں نوں کہندے نیں۔ نواں سال اک واری فیر نویں امیداں لئی ساڈی زندگیاں وچ قدم رکھ رہیا اے۔
سوچن دی گل ایہہ نہیں اے کہ آن والے
نویں سال وچ اسیں کیہ کراں گے بلکہ سوچن والی گل ایہہ اے کہ اسیں پچھلے سال وچ کیہ گوایا تے کیہ پایا؟ کسے غریب دی مدد کیتی؟ حقوق العباد دا خیال رکھیا؟ عبادت وچ کوتاہی تے نہیں کیتی؟ کسے دا دل تے نہیں دکھایا؟ماں پیو دی خدمت کیتی؟ کوئی نیکی دا کم جان بوجھ کے تے نہیںچھڈ دتا؟ بدی دے رستے اتے تے نہیں چلے؟کنے چنگے کم کیتے؟ کیہ جہڑے پچھلے سال اہداف مقرر کیتے سن اوہ مکمل کیتے؟ایس ویلے پوری دنیا وچ نویں سال دا استقبال کیتا جا رہیا اے تے آئندہ آن والے سال لئی عہدوپیمان کیتے جا رہے نیں۔ آئو اسیں وی نویں سال دی آمد تے عہدو پیمان کرئیے۔ ایس سال نوں آخرت دی تیاری کرن وچ لنگھائو۔
اُمید ہے نیا سال نئی خوشیاں لائے گا
نئی چاہتوں نئی اُمیدوں کو جگاتے رہیے
ویلا نہ رکیا اے نہ رکے گا۔ اک اک لمحہ انسان لنگھا کے ایس جہاں فانی توں کوچ کر جاندے نیں۔ کسی نوں بوہتا ویلا ملدا اے کسی نوں گھٹ ملدا اے۔ ویلا چنگا آوے یا بھیڑا آوے لنگھ ای جاندا اے۔ ایہہ جہڑا ویلا اسیں لنگھا رہے آں ایہدا حساب لیاجاوے گا۔ ایہدے مطابق جزا تے سزا دتی جاوے گی۔ ایہہ ویلا ساڈے کول اے سانوں ایہدی قدر کرنا چاہیدا اے۔ ویلا دنیا دی سب توں وڈی حقیقت اے۔ اوہ لوک جہڑے ویلے دی قدر کردے نیں ویلا ہمیشہ اوہناں دی دسترس وچ رہندا اے لیکن جہناں نوں ویلے دا احساس نہیں ہوندا ‘ویلا وی اوہناں دے نال وفا نہیں کردا۔ اپنے لنگھے ویلے دا ضرور سوچو لیکن خود نوں ایس آن والے سال لئی تیار کرو۔
نویں سال دا اصل مقصد اے ۔ نویاں امیداں قائم کرنا تے نویں منصوبے بنانا۔ انج تے ہر دن وچ ایہہ کم کرنا چاہیدا اے کیوں جے نواں سال نواں دن کوئی نویں گل نہیں اے۔ ایہہ وی اک عام جیا دن ہوندا اے۔ اوہنوں خاص بنان لئی سانوں اپنے اندر کسے خاص مقصد نوں طے کرنا ہووے گا۔ ساڈے مقصد بنان توں نواں سال بامقصد بن جاوے گا۔ نویں سال وچ کجھ نواں ہو جاوے ایہہ ناممکن نہیں اے۔ ایہدے لئی سانوں نویں عزم دے نال سوچنا ہووے گا۔ ارادے انسان دی زندگی وچ چنگی تبدیلیاں لیاندے نیں۔ اپنی زندگی نوں آسان بنان لئی خود نوں تھوڑا جیا تبدیل کرنا پیندا اے۔ اج تہاڈے کول اے جہنا وی اے ایہدے اتے اللہ دا شکر ادا کرو۔ اوس دن بیٹھ جائو تے اوہ کم نوٹ کروجہڑے تسی ایس سال وچ کرنے نیں۔
اسیں تہیہ کر لئیے کہ اسیں اج توں ای آخرت دی تیاری شروع کراں گے ایہدے لئی پنج ویلے دی نماز دے نال سانوں حقوق العباد دا خیال کرنا ہووے گا۔ اسیں کم چوری’ جھوٹ’ غیبت’ بتنگ دلی’ فضول گوئی تے فضول خرچی’ وعدہ خلافی’ لڑائی جھگڑے’ ایذا رسانی’ نفرت’ غصہ’ احساس برتری’ احساس کمتری تے منافقت جئی برائیاں دا اپنی زندگی توں ہمیشہ لئی خاتمہ کراں گے۔ انشاء اللہ
پھر نیا سال، نئی صبح، نئی اُمیدیں
اے خدا خیر کی خبروں کے اُجالے رکھنا