قائد اعظم محمد علی جناح تے اَج دا پاکستان

ڈاکٹر سبیل اکرام

پاکستان وچ ہر سال قائداعظم دا یوم پیدائش تے خوب منایا جاندا اے۔ ایس موقعے تے نہ صرف اوہناں دی خدمات دا ذکر کیتا جاندا اے بلکہ اوہناں دے ارشادات تے فرمودات اتے عمل پیرا ہون دا اعادہ وی اک دوجے توں ودھ چڑھ کیتا جاندا اے۔ مگر عملی زندگی وچ ایہدا مظاہرہ ویکھن وچ نہیں آندا۔ عام بندے توں لے کے ارباب اختیار تک سارے بانی پاکستان دے ارشادات نوں پس پشت پائے ہوئے نیں۔ ساڈی ایہہ روش ساڈے حال تے مستقبل نوں لمحہ بہ لمحہ تباہی وَل لے جا رہی اے۔ من حیث قوم اسیں زندگی دے ہر شعبے وچ زوال وَل گامزن آں۔ ستم بالائے ستم ایہہ اے کہ اپنی ڈُبدی کشتی نوں منزل وَل رواں دواں رکھن اتے آمادہ نظر نہیں آندے۔
تحریک پاکستان دے دوران تے قیام پاکستان مگروں قائداعظم دی تقرریاں’ اخباری بیانات تے غیر ملکی میڈیا نوں دِتے گئے انٹرویوز دی تفصیلات ملاحظہ کرن توں بخوبی اندازہ ہوندا اے کہ بانی پاکستان وطن عزیز نوں کیویں دی فلاحی ریاست بنان لئی پرعزم تے پرامید سن۔ مگر اوہناں دے انتقال پرملال مگروں اک مگروں دوجے عنان اقتدار سنبھالن والے حکمراناں نے قائداعظم دے منتخب کردہ خطوط اتے خط کھچ دتا۔اقتدار وچ آن والے ہرحکمران نے اپنے غیر ملکی آقاواں نوں خوش کرن لئی نظریہ پاکستان نوں ناقابل تلافی نقصان پہنچایا جہناں دا لازمی نتیجہ ایہہ سامنے آیا اے کہ اج ساڈے ہاں نہ صرف نظریہ پاکستان نوں محض اک ڈھونگ قرار دتا جا رہیا اے بلکہ بعض نام نہاد دانشور قائداعظم دی ذات تے اوہناں دے کردار اتے وی انگلیاں چک رہے نیں۔ افسوس دا مقام ایہہ اے کہ اوہدے اتے اسلامی جمہوریہ پاکستان دے حکمران خموش تماشائی بنے ہوئے نیں۔ قائداعظم دی شخصیت تے کردار دے حوالے نال ساڈی ایہہ بے حسی تے احسان فراموش اے کہ اسیں ایسے لوکاں دا منہ بند کرن دے وی قابل نہیں جہڑے بانی پاکستان دے کردار نوں مسخ کرن دی کوشش کر رہے نیں۔ قوم دی حیثیت نال ساڈے اندر پایا جان والا تضاد ای سارے سلگدے مسئلیاں دی وجہ اے۔ ایس تناظر وچ سانوں اپنا جائزہ لینا چاہیدا اے۔ پاکستان نوں جے حقیقی معنیاں وچ فلاحی ریاست بنانا مقصود اے تے پہلے سانوں قائد دے فرمودات دے چانن وچ ایسی قوم بننا ہوویگا جہڑی مہذب ہووے’ دیانتدار ہووے تے نظریہ پاکستان دی پاسدار ہووے۔ اسیں ملک توں کرپشن داخاتمہ چاہنے آں تے سانوں پہلے اخلاقی کرپشن توں توبہ کرنا ہووے گی۔ رشوت’ سفارش تے اقربا پروری ایسی آلائشاں توں خود نوں پاک کرنا ہووے گا۔ ایہہ گل وی لمحہ فکریہ اے کہ اسیں قائداعظم دے ارشادات دے مطابق مسئلہ کشمیر نوں حل نہ کر سکے تے نہ ای فلسطینیاں دی ایس انداز وچ مدد کر سکنے آں کہ اوہ صیہونی طاقتاں دے پنجہ استبداد توں نجات پا سکن۔
قائداعظم نے ہمیشہ اپنی تقریراں وچ قوم اتے زور دتا کہ صوبائی تعصب نہ پروان چڑھن پائو’ فرقہ واریت دی جڑاں مضبوط نہ ہون پان۔ رواداری تے باہمی الفت و محبت ایسے جذبات نوں پروان چڑھایا جاوے تاں جے ملت دا ہر فرد اخوت و محبت دے مضبوط رشتے وچ بنھ سکے۔ افسوس ایسا نہیں ہویا حالات قائد دی تعلیمات دے برعکس نیں۔ شہریاں دے بنیادی حقوق دی پاسداری نہیں ہو رہی۔ گھٹ آمدنی والے طبقے دے نونہال زیور تعلیم توں آراستہ نہیں ہو پارہے۔ عام بندے لئی صحت دی سہولتاں دا فقدان اے۔ غریب بندے نوں زخمی یا بیمار ہون دی صورت وچ شروع دی طبی امداد تک نہیں ملدی۔ ہسپتال دوائیاں توں خالی پئے نیں۔ لوک مہنگائی تے بے رزوگاری دے کارن جان توں ہتھ دھون تے تلے بیٹھے نیں مگر اقتدار دے بھکے سیاستدان اپنے اپنے مفادات دی جنگ لڑ رہے نیں۔ایہہ صورتحال وی سانوں تباہی ول لے جا رہی اے۔ معیشت دا گلہ گھونٹ دتا گیا اے مگر کرپٹ عناصر نوں کوئی پچھن والا۔ نہیں سارے شعبیاں وچ معافیاز دا راج اے۔ ایہناں حالات وچ قائداعظم دے یوم پیدائش یا یوم انتقال پرملال اتے تقریبات دا پربندھ محض منافقت اے۔قائداعظم دی خدمات دا اعتراف ایسے صورت ممکن اے جدوں اوہناں دی تعلیمات اتے عمل کیتا جاوے۔ حکمران انسانی حقوق دی پاسداری تے عدل و انصاف دی فراہمی نوں یقینی بنائو۔ فرسودہ نظام عدل وچ مثبت تبدیلیاں لیائی جان۔ عوام وچ ایہہ شعور بیدار کیتا جاوے کہ عدلیہ تے قومی اداریاں دا احترام لازم اے۔ ایسے طرحاں عدلیہ نوں وی چاہیدا اے کہ ایسے فیصلیاں توں گریز کرو جہڑے متضاد ہون۔ قنون دے احترام نوں ایسے طرحاں یقینی بنایا جاوے جیویں قائداعظم نے اپنے عمل توں ثابت کیتا۔
زمانہ جاندا اے کہ قائداعظم نے زندگی بھر قومی خزانے وچ اک پائی دی وی خیانت نہیں کیتی سی۔ افسوس اج ساڈے حکمران اپنے دفتراں وچ قائداعظم دی تصویر دے تھلے بیٹھ کے جو کجھ کر رہے نیں ایہدا لفظاں وچ احاطہ ممکن نہیں اے۔