سانحیاں وچ اسیں خودکفیل آں

میں تہانوں کہیا سی کہ فلم چنگی ہووے یاں بری جے کسے وجہ نال تہانوں زیادہ چنگی لگے تے اوہ فلم تسیں لگاتار ویکھدے رہندے او۔ ہر واری فلم توں چس مان دے او’ پر کدوں تک؟ ورھا دو ورھے’ پنج ورھے’ دس ورھے؟ کراچی دے اک سینمے وچ فلم ”قسمت” دو ورھے چلدی رہی۔ کجھ اجہے جنونی وی سن جہناں نے اک’ کدی دو تے کجھ دیوانیاں نے تن تن شو روزانہ ویکھدے سن۔ اج تک میں اجہے کسے بندے نوں نہیں ملیا جہنے آخری گھڑی تک اپنی پسند دی فلم ویکھی سی تے فلم ویکھدے ویکھدے اوہدی روح پرواز کر گئی سی۔ زندگی وچ سب کجھ چنگا نہیں ہوندا۔ زندگی وچ سب کجھ برا وی نہیں ہوندا۔ اوہ لوک بڑے خوش قسمت ہوندے نیں جو اجہے ملک تے ماحول وچ رہندے نیں جتھے اچھائی دی بھرمار ہوندی اے تے خامیاں گھٹ ہوندیاں نیں۔ ایس کرہ ارض تے اجہے ملک وی نیں جتھے برائی لبھن نال وی نہیں ملدی۔ کجھ بدبخت ملک اجہے وی نیں جتھے لوک ذلت دی زندگی گزاردے نیں۔ اپنے ملک دا تجزیہ کردے ہوئے میں کہہ سکنا واں کہ ساڈا ملک کئی ملکاں توں چنگا اے۔ پر میں ایہ نہیں کہہ سکدا کہ ساڈے ملک وچ لبھن نال برائی نہیں ملدی۔ خرابیاں تے خامیاں ویکھن لئی لوک بہت اُتے زرداری’ نوازشریف تے شہبازشریف ول ویکھدے نیں پر کرپشن ساڈیاں جڑاں وچ بیٹھی ہوئی اے۔ اک ریڑھی والے نوں روزانہ’ ہفتہ وار تے ماہوار بھتہ دینا پیندا اے۔ جس ملک تے معاشرے وچ دو ویلے دی روٹی’ روزی کمان لئی رشوت دینی پیندی ہووے’ اجہے ملک تے معاشرے وچ بہت کجھ چنگا نہیں ہوندا۔
ساڈے ایتھے سیاسی سانحیاں دی لمی فہرست اے۔ تسیں جس ملک دے واسی ہوندے او اوس ملک دے ماحول نوں نظرانداز نہیں کر سکدے تے ایہ وی نہیں ہو سکدا کہ جس معاشرے تے ماحول وچ تسیں کم کاج کردے او’ روزی روٹی کھاندے او’ اوس معاشرے تے ماحول دے منفی یاں مثبت اثرات دا اثر نہ لوو۔ ایہ امکان توں باہر دی گل اے۔ تہاڈے آل پاسے جو کجھ ہو رہیا ہوندا اے تسیں بے اختیار’ غیرارادی طور تے اوس افراتفری دا اثر لے رہے ہوندے او۔ میری نسل دے لوکاں نے اپنے ملک’ معاشرے تے ماحول وچ رہندے ہوئے اینے تے تسلسل نال سیاسی سانحے ویکھے نیں کہ میری سمجھ وچ نہیں آندا کہ ہن کسے سانحے دا ذکر لے بیٹھاں۔ کجھ سانحے اینے حساس بنا دتے گئے نیں کہ ایہناں سیاسی سانحیاں دی چھان بین کرنا’ ایہناں سانحیاں دے بارے وچ علمی گل کرنا جوکھم دا کم لگدا اے۔ میں عمر دے آخری دیہاڑیاں وچ اپنے آپ نوں کسے قسم دا جوکھم اٹھان لئی تیار نہیں کر سکدا۔ کجھ سانحے اجہے وی ہوندے نیں جہناں دافیصلہ عدالتاں دی تھاں لوک سڑکاں’ چوکاں تے گلی کوچیاں وچ کردے نیں۔ الزام زدہ بندے نوں وحشیانہ طریقے نال جانوں مار دتا جاندا اے۔
اک واری مشرقی پاکستان دی صوبائی اسمبلی دے ممبر آپس وچ لڑ پئے۔ اسمبلیاں وچ لڑنا جھگڑنا’ گتھم گتھا ہونا ساڈی گھٹی وچ بیٹھی ہوئی روایت اے۔ اجے سجری گل اے کہ پنجاب اسمبلی دے ممبراں نے اک دوجے نوں رج کے کٹیا سی۔ 60ء دی دہائی دی گل اے لڑائی جھگڑے دوران اک ممبر نے دوجے ممبر نوں پیپر وٹ کڈھ ماریا۔ پیپر ویٹ ممبر نوں لگن دی تھاں اسمبلی دے ڈپٹی سپیکر شاہد علی دے سر تے جا لگا۔ وچارا ڈپٹی سپیکر لہولہان ہو گیا۔ ہسپتال وچ علاج دوران اوہنے دم توڑ دتا تے اللہ نوں پیارا ہو گیا۔ ایس قسم دے چھوٹے موٹے سیاسی سانحیاں دی فہرست بڑی لمی اے۔ وڈے سیاسی سانحیاں وچ اک سانحے نوں بہت وڈی اہمیت غالباً ایس لئی نہیں ملی کہ ایس سانحے وچ مرن والا سیاسی لیڈر نہیں سی۔ منتخب ہو کے اسمبلی نہیں سی گیا۔ سندھ یونیورسٹی دا طالب علم سی۔ پاکستان دی سنٹرل کمیونسٹ پارٹی دا ممبر سی۔ پسے ہوئے لوکاں دے حقوق دی ترجمانی کردا سی۔ ضیاء الحق دے دور وچ اوہنوں پھڑیا گیا’ اوکڑاں برداشت کردے کردے اوہ ایہ دنیا چھڈ کے چلا گیا۔
مشرقی پاکستان’ بنگلہ دیش بن کے دنیا دے نقشے تے ابھر آیا سی۔ اج بنگلہ دیش باقی رہندے مغربی پاکستان جہدے نوں چوں لفظ مغربی ختم کیتا گیا سی تے پاکستان کہلوان لگا سی’ اقوام متحدہ دی ریٹنگ وچ پاکستان توں کوسوں اگے نکل گیا اے۔ بنگلہ دیش نے اپنے شروع دیہاڑیاں وچ بہت وڈا سیاسی سانحہ ویکھیا سی۔ ایس سانحے نے دنیا نوں ہلا کے رکھ دتا سی۔ بنگلہ دیش دے بانی شیخ مجیب الرحمن نو ںاپنی پوری فیملی سنے قتل کر دتا گیا سی۔ اوہناں دی دھی حسینہ واجد ایس لئی بچ گئیاں سن کہ اوہ سانحے وقت ملک چوں باہر گئیاں ہوئیاں سن۔ اودوں اسیں عام رواجی تے ادنی پاکستانیاں نوں بنگلہ دیش دا المناک سانحہ اپنا سانحہ لگا سی۔ ذوالفقارعلی بھٹو دی پھانسی نوں عدالتی قتل کہیا جاندا اے۔ اوہناں دے چھوٹے بیٹے شاہنواز بھٹو نوں جلاوطنی دوران زہر پلا کے مار دتا گیا سی۔ اوہناں دے وڈے بیٹے میرمرتضیٰ بھٹو نوں کلفٹن کراچی وچ گھر دے سامنے گولیاں نال بھن دتا گیا سی۔ بیٹی بینظیر بھٹو نوں راولپنڈی وچ لوکاں دے سامنے سر وچ گولی مار کے قتل کیتا گیا سی۔ ذوالفقارعلی بھٹو دی بیوہ نصرت بھٹو نوں حواس باختہ کرن مگروں دردناک موت مرن لئی چھڈ دتا گیا سی۔ پاکستان دی تریخ وچ ایس توں ودھ المناک سیاسی سانحہ تہانوں پڑھن لئی نہیں ملے گا۔٭