محکمہ بہبود آبادی پنجاب دی عوام لئی اہم خدمات

صبا فاروق

پاکستان آبادی دے لحاظ نال دنیا دے ملکاں وچ پنجویں نمبر اتے اے۔ آبادی وچ ہوش ربا وادھا ملک وچ ان گنت مسئلیاں دا کارن بن رہیا اے۔ اک محتاط اندازے دے مطابق پنجاب دے محدود وسائل دے مقابلے وچ 2.13 فیصد دی مسلسل تے وڈے پیمانے اتے آبادی وچ وادھے دی شرح صوبے دی پریشانیاں وچ وادھا کر رہی اے۔ ہر لنگھدے دن دے نال ودھدی آبادی دا ایہہ جن قابو توں باہر ہوندا جا رہیا اے تے نتیجتاً زچہ و بچہ دی موتاں’ معاشی عدم تحفظ’ غربت تے سماجی برائیاں وچ وادھا ہو رہیا اے۔ یقینا پائیدار ترقی دے اہداف دے حصول لئی آبادی دے استحکام نوں یقینی بنان دیاں کوششاں نوں تیز کرنا بہت ضروری اے۔ صوبے بھر وچ محفوظ تے معیاری خاندانی منصوبہ بندی تے تولیدی صحت دی خدمات دی عالمی کوریج نوں یقینی بنان لئی’ پاپولیشن ویلفیئر ڈیپارٹمنٹ پنجاب اک جامع موثر آبادی پروگرام اتے عمل پیرا اے۔ محکمہ اپنے آغاز توں ای تیزی نال ودھدی ہوئی آبادی دی روک تھام لئی محدود وسائل دے باوجود ساری صلاحیتاں نوں بروئے کار لیا کے کوشاں اے تاں جے آبادی تے وسائل وچ توازن لیایا جا سکے۔ایس سلسلے وچ محکمہ بہبود آبادی عوام دی سہولت لئی 2100فیملی ویلفیئر سنٹرز’ 120فیملی ہیلتھ کلینکس’ 7 مین ایڈوائزری سینٹرز’ دیہی مراکز صحت تے بنیادی مراکز صحت اتے مشتمل اک وسیع نیٹ ورک دے ذریعے صوبہ دے کونے کونے وچ اپنی خدمات بہم پہنچا رہیا اے جتھے قابل ڈاکٹرز تے محکمہ دا تربیت یافتہ عملہ خاندانی منصوبہ بندی دے مفید مشوریاں نال معاشرے دی تشکیل توازن دے اصولاں اتے قائم کرن وچ مصروف اے۔ ایہدے علاوہ 1332 سوشل موبائلزرز’ 900کمیونٹی بیسڈ فیملی پلاننگ ورکرز تے 117 فیملی ہیلتھ موبائل یونٹس دی مدد نال گلی گلی’ گھر گھر غرض ہر فرد نوں اوہدی دہلیز اتے بہتر پرورش لئی وسائل دے مطابق بالاں دی گنتی’ ماں دی صحت’ بالاں دی پیدائش وچ مناسب وقفہ تے نشوونما لئی ماں دے ددھ دی اہمیت جئے ضروری پیغامات دے ذریعے خاندانی منصوبہ بندی دی آگاہی فراہم کیتی جا رہی اے۔ محکمہ دی ایہناں کاوشاں پاروں پنجاب وچ آبادی وچ وادھا دی شرح وچ واضح کمی ویکھن نوں ملی اے۔ ایہہ ساڈی جانفشانی تے ساڈے عملہ دی کم نال لگن دا منہ بولدا ثبوت اے۔ محکمہ نے صوبے وچ سوشل مارکیٹنگ’ سوشل فرنچائزنگ تے کلینکس دی سطح اتے سروسز دی فراہمی نوں بہتر بنان لئی نجی شعبے تے غیر سرکاری تنظیماں (این جی اوز) نال مضبوط تعلق قائم کیتا اے۔ صحت دے محکمیاں دے نال بہتر تال میل لئی’ محکمہ صحت تے بہبود آبادی وچ فعال انضمام لئی اک روڈ میپ وی تیار کیتا گیا اے۔ صحت عامہ دی ساری سہولتاں بشمول THQs, BHUs تے DHQs نوں فیملی پلاننگ دی خدمات فراہم کرن دا پابند بنایا گیا اے تے نال ای نال جنرل رجسٹرڈ پرائیویٹ پریکٹیشنرز نوں وی ADPسکیم فرنچائزنگ آف کلینیکل سروسز دے ذریعے ایس دھارے وچ شامل کیتا جا رہیا اے۔ محکمہ بہبود آبادی پنجاب’ بہبود آبادی مراکز دی تنظیم نو’ فیلڈ ورکرز نوں دوران آگاہی پیش آن والے مسئلیاں نال بآسانی نمٹن تے عوام نوں اوہناں دے سنہرے مستقبل لئی خاندانی منصوبہ بندی دے نویں تے محفوظ طریقیاں بارے موثر آگاہی لئی جدید خطوط تے تربیت دی فراہمی وچ مصروف عمل اے۔ ادارہ جہڑا سالاں توں کم بچے خوشحال گھرانہ’ بچے دو ہی اچھے تے ہم دو ہمارے دو جئے مفید مشوریاں نال عوام دی زندگیاں وچ توازن دے قیام لئی کوشاں اے تے اج وی پیغام رسانی دے جدید ذرائع دے بھرواں استعمال نال عوام نوں وسائل دے مطابق اپنے خاندان دی تشکیل دی تلقین کر رہیا اے۔ ادارہ آبادی کنٹرول توں متعلقہ اہداف دی کامیابی لئی عوامی آگاہی دی لوڑ توں بخوبی آگاہ اے جہدے لئی بھرواں اقدامات کیتے گئے نیں۔ ایس مقصد دے حصول لئی محکمہ بہبود آبادی نے اپنے عوامی فلاح دے منصوبیاں دے متعلق عوامی شعور تے کامیابی لئی موثر تشہیری مہم چلا رہیا اے۔ نویں شادی شدہ جوڑیاں دی آن لائن رجسٹریشن تے خاندانی منصوبہ بندی کائونسلنگ’ پرنٹ تے الیکٹرانک میڈیا وچ مسلسل تشہیری مہم’ ڈیجیٹل کانفرنساں دا پربندھ’ 1300ائمہ مسجداں تے خطیب حضرات دی بہبود آبادی مہم وچ شمولیت اپنے مقصد دی کامیابی دے عکاس نیں۔ محکمہ بہبود آبادی فیملی پلاننگ 2030 دے اہداف دے حصول لئی پنجاب دے عوام نوں توازن دے قومی بیانیہ اتے عمل پیرا کردیاں ہوئیاں وسائل دے مطابق اپنے خاندان دی تشکیل لئی سرگرم عمل اے۔ کیوں جے قومی وسائل دا بھرواں استعمال آبادی تے وسائل وچ توازن نال ای ممکن اے۔ایسے لئی 60 دی دہائی وچ آبادی دی تیز شرح نمو اتے قابو پان لئی ایس کم دا آغاز پاپولیشن ویلفیئر پروگرام دینام توں وجود وچ آیا۔ ادارے نے ایس سفر دے دوران مختلف ادوار وچ تحقیق دے نال نال معاشرتی تے ثقافتی پہلوواں نوں سامنے رکھدیاں ہوئیاں معاشرے دی سوچ بدلن دا کم بخوبی سرانجام دتا۔ عالمی اعدادوشمار دے مطابق ایس ویلے دنیا دی آبادی 8 ارب توں تجاوز کر چکی اے۔ ایہہ ویلے دی اشد لوڑ اے کہ اسیں اپنے محدود وسائل تے آبادی وچ وادھے نال ودھے مسائل ول اپنی سوچ دا رخ موڑیے تاں جے اسیں آن والی نسلاں لئی خوشحال زندگی دے تصور نوں برقرار رکھن وچ کامیاب ہو سکن۔ خوراک’ صحت’ تعلیم تے رہائش ہر فرد دا بنیادی حق اے۔ محکمہ بہبود آبادی وسائل تے آبادی وچ توازن نال ایہناںحقوق دی دستیابی لئی ہمیشہ وانگوں آئندہ وی اپنا کردار نبھان لئی پرعزم اے۔ اک صحت مند ماں ای اک صحت مند خاندان دی تشکیل کر سکدی اے۔ ظاہر اے جدوں ماں جسمانی طور تے مضبوط ہووے گی تے اوہ بالاں دی تربیت اتے بھرواں توجہ دیوے گی۔ ایسے لوڑ نوں سمجھدے ہوئے محکمہ بہبود آبادی نے صحت مند ماں تے صحت مند بچہ دے پیغام نوں عام کیتا اے۔ عام طور تے ساڈے معاشرے وچ زنانیاں بالاں دی پیدائش دے حوالے نال معاشرتی دبائو دا شکاررہندیاں نیں تے خاندان ودھان لئی اوہناں دی صحت نظرانداز کیتی جاندی اے۔ وسائل دی کمی دی وجہ نال نہ صرف ماں بلکہ بچہ وی غذائی قلت دا شکار رہندا اے جد کہ خاندانید بائو اوہناں نوں پتر تے فیر پتراں دی جوڑی اتے جوڑی رلان لئی مجبور کردا اے۔ایسے سلسلہ وچ محکمہ بہبود آبادی پنجاب نے وسائل تے آبادی وچ توازن نال خوشحال پاکستان ول قدم ودھان لئی نویں پیغام آگاہی مہم دا آغاز کیتا اے۔ ایس مہم وچ بالاں بالخصوص پتر دی پیدائش دے حوالے نال دتے جان والے معاشرتی دبائو اتے قابو پان لئی خاص پیغام دتا گیا اے تے پتر ہووے یا دھی اوہناں دی چنگی تربیت تے بالاں دی بوہتی گنتی دے بجائے وسائل دے مطابق بالاں دی گنتی دا تعین کرن تے زور دتا گیا اے۔ محکمہ عوام دی موثر آگاہی دے ذریعے اپنے اہداف دی تکمیل لئی ہر ممکنہ طریقہ خاص طور تے ذرائع ابلاغ دے نویں پلیٹ فارمز’ سوشل میڈیا’ ڈیجیٹل میڈیا’ انوٹینمنٹ چینلز’ اخبارات تے ریڈیو دا استعمال بروئے کار لیا رہیا اے۔ آئو! وسائل تے آبادی وچ توازن نال ملک دی خوشحالی دے ایس سفر وچ ساڈا ساتھ دیو۔ تسیں وی بچیاں دے نال نال بچیاں نوں ہر لحاظ نال اپنے پیراں اتے کھڑا ہونا سکھائو۔ بچیاں نوں زندگی جینا سکھائو زندگی گزارنا نہیں۔ اوہناں نوں وی مضبوط بنائو ناکہ محتاج۔ کیوں جے ایسے سوچ نال متوازن خاندان دی تشکیل دا سفنا تعبیر پاوے گا۔