تریخی تباہی دے اثرات

شکیل امجد صادق

قبل مسیح وچ اک بدعنوان جج دے زندہ ہوندے ہوئے اوہدی کھل لاہی جا رہی سی تے اوس جج دی کھل سزا دے طور تے لاہی جا رہی سی۔ اوس جج دا ناں سیسمنس سی تے ایہ جج فارس وچ بادشاہ کمبیسیس دے وقت اک بدعنوان شاہی جج سی۔ تحقیقات توں پتہ لگا کہ اوہنے عدالت وچ رشوت لے کے غیرمنصفانہ فیصلہ دتا اوہدے نتیجے وچ بادشاہ نے حکم دتا کہ ایہدی بدعنوانی دے الزام وچ پھڑیا جاوے تے ایہدی زندہ کھل لاہن دا حکم دتا۔ فیصلہ سنان توں پہلاں بادشاہ نے سیسمنس توں پچھیا کہ اوہ کنہوں اپنا جانشین نامزد کرنا چاہندا اے۔ سیسمنس نے لالچ وچ اپنے بیٹے Otanes نوں منتخب کیتا۔ بادشاہ نے رضامندی ظاہر کیتی تے جج سیسمنس دی تھاں اوہدے بیٹے اوتانیس نوں مقرر کیتا ایہدے بعد اوہنے فیصلہ سنایا تے حکم دتا کہ جج سیسمنس دی کھل لاہی جاوے تے اوہدی کھل نوں جج دے بیٹھن والی کرسی تے چڑھا دتا گیا جہدے تے نواں جج عدالت وچ بیٹھے گا ایہ کھل اوہنوں بدعنوانی دے ممکنہ نتیجے دی یاد دوائے گی۔ Otanes اپنے غوروخوض وچ ہمیشہ ایہ یاد رکھن تے مجبور سی کہ اوہ ہمیشہ اپنے موت دی سزا پان والے باپ دی کھل تے بیٹھدا رہندا اے۔ ایہدے نا لاوہدی ساریاں سماعتاں غوروفکر تے جملیاں وچ انصاف تے مساوات نوں یقینی بنان وچ مدد ملی۔
جے اسیں ایس تریخی واقعے نوں سامنے رکھدے ہوئے اپنے ملک دے عدالتی نظام نوں ویکھیے تے ددھ دا ددھ تے پانی دا پانی ہو جاوے گا۔ لکھاں دی گنتی وچ مقدمے التواء دا شکار نیں جہناں دا فیصلہ نہیں ہو رہیا۔ بے گناہ لوک جیلاں وچ سڑ رہے نیں۔ 25,25 ورھے اک مقدمے دے فیصلے نوں لگ جاندے تے ساڈے جج سیاستداناں دی خاطر عدالتاں ادھی ادھی رات نوں کھول دیندے نیں۔ اتوار نوں عدالتاں لا دیندے نیں پر غریب لوکاں دا کوئی پرسان حال نہیں جہدا ہتھ پیندا اے اپنی مرضی دا فیصلہ کرا لیندا اے تے نال اوہناں ججاں دی وی چاندی ہو جاندی اے جس ملک وچ انصاف وِکنا شروع ہو جاوے۔ فیصلے من پسند دے ہون لگن تے اوہ ملک وڈی تباہی تے بربادی دے کنڈھے تے اپڑ جاندا اے۔ ایس ملک دی معاشی’ سماجی تے تہذیبی حالت جنگل ورگی ہو جاندی اے ایسے طرح اک واری انصاف پسند بادشاہ ہارون رشید نے بہلول نوں ہدایت کیتی کہ بازار جائو تے قصائیاں دے ترازو تے جہڑے پتھراں نال اوہ گوشت تولدے نیں اوہ چیک کرن تے جہناں دے تول والا پتھر گھٹ نکلے اوہناں نوں پھڑ کے دربار وچ حاضر کرن۔ بہلول بازار جاندے نیں’ پہلے قصائی دا تول والا پتھر چیک کردے نیں تے اوہ گھٹ نکلدا اے قصائی توں پچھدے نیں کہ حالات کیسے چل رہے نیں؟ قصائی کہندا اے کہ بہت برے دن نیں دل کردا اے کہ ایہ گوشت کٹن والی چھری بدن وچ گھسا دیواں تے ابدی نیند سو جاواں۔ بہلول اگے دوجے قصائی دے تول والے پتھر نوں چیک کردے نیں اوہ وی گھٹ نکلدا اے۔ قصائی توں پچھدے نیں کہ کیہ حالات نیں گھر دے’ اوہ کہندا اے کہ کاش اللہ نے پیدا ای نہ کیتا ہوندا بڑی ذلالت دی زندگی گزار رہیا واں۔ بہلول اگے ودھے’ تریجے قصائی دے کول اپڑے تول والا پتھر چیک کیتا تے بالکل ٹھیک پایا’ قصائی توں پچھیا کہ زندگی کیسے گزر رہی اے؟ قصائی نے کہیا کہ اللہ تعالیٰ دا لکھ لکھ شکر اے’ بڑا خوش آں’ اللہ تعالیٰ نے بڑا کرم کیتا اے اولاد نیک’ زندگی بڑی اچھی گزر رہی اے۔ بہلول واپس آندے نیں سلطان ہارون رشید پچھدے نیں کہ کیہ پراگرس اے؟ بہلول کہندے نیں کہ کئی قصائیاں دے تول والے پتھر گھٹ نکلے نیں۔ سلطان نے غصے نال کہیا کہ فیر اوہناں نوں پھڑ کے لیائے کیوں نہیں۔ بہلول نے کہیا اللہ تعالیٰ اوہناں نوں آپ سزا دے رہیا سی اوہناں تے دنیا تنگ کر دتی سی تے ایتھے لیان دی کیہ لوڑ سی۔ اج ساڈے وی کجھ ایہو حالات نیں۔ اسیں وی دنیا نوں اپنایا اے ایہدی فکر اے’ حرام حلال تے آخرت دی فکر ای نہیں۔
دوستو! یاد رکھو جہڑیاں قوماں تریخ توں سبق نہیں سکھدیاں اوہ قوماں تباہ و برباد ہو جاندیاں نیں۔ تباہی توں مراد ایہ نہیں کہ اوہ سمندر برد ہو جاندیاں نیں یاں اوہناں دا وجود باقی نہیں رہندا۔ اوہ کھلی اکھاں نال تے مردہ ضمیری نال بھکھ’ لاقانونیت’ ناانصافی’ غرور’ تکبر’ گھمنڈ’ دولت دی پرستش دے ہتھوں اپنے آپ جیندے جی ای تباہ ہو جاندے نیں۔ جیویں اج کل اسیں ہو رہے آں۔ جو تباہی تریخ دے ہتھوں ہوندی اے اوس تباہی دے نقش صدیاں تک دھرتی تے قائم رہندے نیں۔