زندگی !تیریاں ٹھوکراںدا شکریہ

اوہ کم ختم کر کے دفترتوں نکلیا تے رات دا انھیرا پھیل چکیا سی۔ تھکے انداز وچ اوہنے اپنی گڈی کڈی تے مین روڈ اتے پا دتی۔ کجھ ای دیر وچ اوہ اپنے اپارٹمنٹ پہنچ گیا۔ گڈی توںوہیل چیئر کڈ کے اوہدے وچ بیٹھیا تے جیویں ای اگے ودھیا تے ایہہ ویکھ کے اوہدی پریشانی وچ وادھا ہو گیا کہ اپارٹمنٹ دے داخلی رستے اتے کسے نے اک وڈا ٹویا کھودیا سی تے ہن وہیل چیئر دے نال گھر تک پہنچنا ناممکن سی۔ اوہنے کجھ دیر انتظار کیتا لیکن اوتھوں کسے انسان دا گزر نہیں ہویا۔ چنانچہ اوہنے خود ای ہمت کر کے پار جان دا فیصلہ کیتا۔ ہتھاں دی طاقت نال وہیل چیئر دا پہیہ گھماندے ہوئے اوہنے مٹی دے ڈھیر اتے وہیل چیئر چڑھائی جیویں ای اوہ سرے تے پہنچیا تے اچانک وہیل چیئر واپس تھلے آن لگی۔ اوہنے پوری طاقت نال پہیاں نوں پھڑیا ورنہ اوہ تیزی نال تھلے آندا تے سر دے بل زمین تے جا ڈِگدا۔ دوچار کوششاں مگروں اوہ مٹی دے ڈھیر تے پہنچ گیا لیکن اگے اوہدے توں ودھ آزمائش منتظر سی۔ ٹوئے نوں پار کرن لئی دو تختے رکھے گئے سن۔ بظاہر اوہناں اتے وہیل چیئر دا چلنا بڑا اوکھا سی۔ چونکہ اوہ انتہائی تھکیا ہویا سی ایس لئی گھر پہنچ کے آرام کرنا چاہ رہیا سی۔ اک واری فیر دھڑکدے دل دے نال اوہنے وہیل چیئر تختے اتے پا دتی تے ہولی ہولی اگے ودھن لگیا۔ اجے اوہ تھوڑا جیا اگے چلیا سی کہ لکڑی دے تختیاں نے چرمرانا شروع کیتا تے فیر تڑاخ دی آواز نال ٹٹ گئے تے اوہ دھڑام دے نال ٹوئے وچ ڈگ پیا۔
اوہنے مدد لئی آوازاں دینا شروع کیتیاں لیکن کوئی وی نہیں آیا۔ ہمت کر کے اپنے ادھے مفلوج جسم دے نال اوہنے خود نوں گھسیٹیا تے ٹوئے توں نکل آیا۔ ایسے طرحاں گھسیٹ گھسیٹ کے اوہ اپنے گھر پہنچیا تے ایہہ ویکھ کے اوہنوں اک واری فیر پریشانی ہوئی کہ چابیاں تے ٹوئے وچ ای رہ گئیاں نیں۔ اوہ دوبارہ آیا’ ٹوئے وچ اتریا’ چابیاںچکیاں تے واپس بوہے تے پہنچیا تے اک واری فیر بے بسی اوہدا سامنا کر رہی سی۔ اوہدی ٹنگاں مفلوج سن’ اوہ کھڑا نہیں ہو سکدا سی۔ ایسے حالت وچ اوہنے بوہے وچ چابی لان دی کوشش کیتی لیکن سوراخ تک اوہدا ہتھ ای نہیں پہنچ رہیا سی۔ ایس ساری جدوجہد وچ اوہدے ہتھ تقریباً شل ہو گئے سن۔ تھک ہار کے اوہ دیوار دے نال سر ٹکائے بیٹھ گیا۔ دن بھر دے کماں دی شدید تھکن’ ٹوئے وچ ڈگن’ اوتھوں نکلن’ چابیاں دے گواچ جان تے ہن تالے تک نہ پہنچن نے اوہنوں شدید احساس بے بسی وچ مبتلا کر دتا۔ اوہدی اکھاں توں لڑیاں وانگوں اتھرو ٹپک پئے لیکن دل فیر وی رب دی رضا اتے راضی سی۔
ایہہ کہانی امجد صدیقی دی اے۔ ایہہ اوہناں دی زندگی دی اک کربناک رات سی لیکن اوہ ایہدے باوجود ہمت نہ ہارے’ نہ ای اینی تلخیاں اتے اوہناں دی زبان توں ناشکری دا کوئی کلمہ نکلیا۔ اپنی معذوری دے باوجود اوہ محنت و جدوجہد کردے رہے تے اج اوہناں نے ایسی شاندار ترقی کیتی کہ اوہناں نوں One in Millions دا خطاب مل چکیا اے۔
واصف علی واصف دا قول اے کہ چھوٹے انسان دا غم اوہنوں کھا جاندا اے’ وڈے انسان دا غم اوہنوں بنا جاندا اے۔
زندگی صرف مسکراہٹ دا نام نہیں اے بلکہ اوہدے وچ دکھ وی ملدے نیں’ درد وی سہنا پیندا اے تے غم و آلام دی گھاٹیاں توں وی لنگھنا پیندا اے۔ ہر اوہ انسان جہڑا زندگی نوں صرف خوشی سمجھدا اے اوہ دراصل زندگی نوں محدود کر رہیا ہوندا اے تے ایہہ ایس گل دی علامت اے کہ اوہدی سوچ چھوٹی اے۔ ایسے وجہ نال جدوں ایس انسان اتے کوئی مشکل اندی اے تے اوہنوں لگدا اے کہ زندگی تھم گئی اے۔ چونکہ اوہ غم آشنا نہیں ہوندا ایس وجہ نال ایہہ چھوٹی پریشانی ایہدے حواس اتے چھا جاندی اے تے اوہدی ساری توانائیاں نوں نچوڑ کے رکھ دیندی اے جد کہ دوجے پاسے وڈے انسان دی زندگی وچ جے پہاڑ جنا غم وی ہووے تے اوہ حواس باختہ نہیں ہوندا’ اوہنوں پتہ ہوندا اے کہ ایہہ سب اللہ ولوں اے جہدے وچ ضرور میرے لئی کوئی رحمت لکی اے۔ اوہ ایس پریشانی توں سبق سکھدا اے۔ اوہنوں آن والی زندگی وچ استعمال کردا اے تے نتیجتاً اوہ ہور وڈا انسان بن جاندا اے۔
عقل مند کہندے نیں کہ تہاڈی اج دی تکلیف دراصل تہاڈی اوس طاقت نوں ودھا رہی ہوندی اے جہدی آن والے کل وچ تہانوں لوڑ پووے گی۔ انسان دی زندگی وچ آن والی کوئی مصیبت’ آزمائش یا تکلیف ایسی نہیں جہدا کوئی مقصد نہ ہووے۔ ایہہ دراصل اوہدی تیاری ہوندی اے۔ ایہہ اوہدے حوصلے’عزم ‘ صبر تے قوت برداشت نوں پختہ کرن لئی آندی اے تاں جے اوہدے مگروں جے زندگی وچ وڈے وڈے مسئلے وی آن تے انسان اوہناں نوں چنگی طرح ڈیل کر سکے۔ ایہہ شخصیت سازی دا اوہ مرحلہ ہوندا اے جہدے وچ انسان صبر نال کم لے کے اگے ودھے تے اوہ بڑی چھیتی ترقی دی پوڑھیاں چڑھنا شروع کر لیندا اے۔ سول سروس وچ اک تربیتی کورس ہوندا اے۔ ایہہ اوہناں افسراں لئی ہوندا اے جہڑے گریڈ 18توں 19وچ جا رہے ہون’ ایہہ کورس انتہائی اہم ہوندا اے تے جے کوئی افسراوہدے وچ رلت نہ کرے تے اوہنوں اگے ترقی وی نہیں مل سکدی۔ اوسے طرحاں قدرت دے نظام وچ وی انساناں لئی مختلف طرحاں دے تربیتی کورسز ہوندے نیں جہڑے زندگی دے مصائب تے مشکلاں دی صورت وچ ظاہر ہوندے نیں۔ ہر مشکل تے مصیبت اپنے نال کجھ رحمتاں وی لے کے آندی اے۔ ہن ایہہ انسان اتے منحصر اے کہ اوہدی نظر وچ کنی وسعت اے۔ اوہ صرف مصیبت نوں ویکھ کے کڑھنا شروع کردا اے یا فیر پریشانی گھلن والے ول متوجہ ہوندا اے تے یقین’ توکل تے صبر دے نال اوس اوکھے ویلے نوں سہندا اے۔ جہڑاوی انسان قدرت دے اوہناں کورساں نوں بخوبی پورا کر لووے تے اوہنوں اگلے درجے وچ ترقی مل جاندی اے۔
عام طور تے ویکھیا جاندا اے کہ زندگی وچ آن والی مصیبت نوں انسان اپنی بدقسمتی سمجھدا اے۔ اوہ ایہدے اتے واویلا تے شکوہ شکایت کرن لگ جاندا اے۔ اپنی تقدیر اتے راضی نہیں ہوندا تے کئی واری تے اینا جذباتی ہو جاندا اے کہ مایوسی دی گھاتیاں وچ جا ڈگدا اے۔ ایہدی وجہ ایہہ اے کہ انسان تن آسان اے۔ ہر چیز وچ آرام تے راحت چاہندا اے۔ کمفرٹ زون وچ پئے رہن نوں پسند کردا اے تے ہر اوس چیز نوں ناپسند کردا اے جہڑی اوہنوں درد دیندی اے۔اگرچہ مستقبل وچ اوہدے فیدے ای کیوں نہ ہون انسان ہر اوسز چیز نوں پسند کردا اے جہڑی اوہنوں آرام دیندی اے۔اگرچہ مستقبل وچ اوہدے بدترین نقصانات ای کیوں نہ ہون۔ ایہہ جلد باز اے۔ ایہہ چھیتی نتیجے چاہندا اے تے ایس وجہ نال اوہدی نظر اوہناں نتیجیاں اتے نہیں جاندی جہڑے آزمائش مگروں اوہنوں ملن والے ہوندے نیں۔
انسان دی زندگی وچ جہڑیاں مشکلاں آندیاں نیں۔ عام طور تے اوہ تن بنیادی مسئلے ہوندے نیں۔ صحت’ تعلقات/ رشتے تے عماش (نوکری’ کاروبار) جد کہ کجھ مسئلے اوہناں دے علاوہ وی نیں جہڑے بظاہر چھوٹے نظر آندے نیں لیکن انسان خود نوں شعوری طور تے بیدار نہ رکھے تے اوہناں وچ پھس کے اوہ ذہنی تے جذباتی طور تے اپنا کافی نقصان کر لیندا اے۔ اوہناں وچ اک بے چینی اے۔
بعض ویلے انسان بظاہر بڑا کامیاب ہوندا اے لیکن اوہدے باوجود اوہ خوش نہیں ہوندا۔ بے سکونی دی اک عجیب کیفیت وچ مبتلا ہوندا اے۔ درحقیقت اوہ مادیت دا شکار ہو چکیا ہوندا اے۔ اوہ سطحی چیزاں وچ ایس قدر مصروف ہو جاندا اے کہ اوہناں دی وجہ نال اوہدا باطن کھوکھلا ہو جاندا اے۔ اوہ دن رات ایہو سوچدا اے کہ میری گڈی ایسی اے جد کہ فلاں دی گڈی میرے توں ودھ قیمتی اے۔ میرا گھر چھوٹا اے’ میرے کول دولت اینی نہیں جنی فلاں دے کول اے وغیرہ وغیرہ۔یاد رکھو! کردار نوں اسیں صرف عبادتاںتک محدود نہیں کر سکدے معاشرے وچ تہانوں اپنی دینی ذمہ داریاں نبھان والے بہت سارے لوک ملن گے لیکن اوہ اپنی پیشہ وارانہ ذمہ داریاں وچ کمزوری دا مظاہرہ کردے نیں۔ ایہدا مطلب ایہہ ہویا کہ اوہ لوک اللہ دے نال نماز وچ وعدہ کر کے تے آندے نیں کہ اسیں اپنی ذمہ داریاں نوں ایمان داری دے نال پورا کراں گے لیکن اپنے ایس قول اتے عمل پیرا نہیں ہوندے جہدے توں صاف ظاہر ہوندا اے کہ اوہ عبادت گزار نیں لیکن اوہناں دی سوچ تے عمل وچ تبدیلی نہیں آئی۔
ایس کیفیت توں نکلن لئی ضروری اے کہ انسان خود نوں مادیت پرستی توں کڈے۔
بعض ویلے انسان نوں لگدا اے کہ اوہدی زندگی گویا رک چکی ا ے۔ اوہ ذہنی تے جذباتی طور تے منجمد ہو جاندا اے۔ اوہ کوئی وڈا قدم چکن دی ہمت نہیں کر سکدا۔ اوہدا دل کجھ کہندا اے’ دماغ کجھ کہندا اے تے آسے پاسے دے لوک کجھ کہہ رہے ہوندے نیں۔ اوہ اپنی زندگی دی یکسانیت توں تنگ آچکیا ہوندا اے۔ نہ اوہدی صبح نوں طلوع ہوندا سورج دلچسپ لگدا اے تے نہ ای اوہ رات دی تریکی وچ چمکدے چن توں لطف اندوز ہو سکدا اے۔ ہزار نعمتاں ہون دے باوجود اوہ شدید بیزاری دا شکار ہو جاندا اے۔ ایس صورت وچ اوہنوں چاہیدا اے کہ خود نوں کجھ ویلے لئی اپنی موجودہ زندگی توں دور کر دیوے۔ کسے پرسکون مقام تے جا کے اپنی زندگی نوں ازسر نو مرتب کرے ‘ خود کولوں سوال کرے کہ میں زندگی توں کیہ چاہنا واں تے میری منزل کیہ اے۔
پریشانی دی اک وجہ ایہہ وی اے کہ کئی دفع انسان کجھ کامیابیاں ویلے توں پہلاں پا لیندا اے جد کہ اوہناں کامیابیاں لئی اوہدی تربیت نہیں ہوئی ہوندی۔ ایسے طرحاں بعض لوک اجے زیر تربیت ہوندے نیں لیکن اوہ ویلے توں پہلاں کامیابی حاصل کرن دی خواہش شروع کر لیندے نیں۔ ایہہ دونویں چیزاں انسان دی زندگی وچ اک وڈا بحران پیدا کر دیندیاں نیں۔ مولانا جلال الدین رومی دا اک قول اے کہ تسیں اکھاں کھولو تے تہانوں لگے کہ بہت انھیرا اے تے عین ممکن اے کہ تسیں اوس بیج دی حالت وچ ہوو جہڑا زمین وچ کدھرے دفن اے تے تھوڑی دیر مگروں اوہدے وچوں کونپل پھٹنا اے۔
بھیڑے ویلے نوں تسیں ایہہ نہ سمجھو کہ بس ہن زندگی ختم ہو گئی۔ رات دی تریکی آندی ای ایس لئی اے تاں جے اگلے دن سورج پوری آب و تاب دے نال چمکے۔ جے تسیں زندگی دے کسی بحران توں لنگھ رہے او تے ایہہ یقین رکھو کہ قدرت دا آٹو سسٹم حرکت کر رہیا اے جہڑا ایس بحران دے ذریعے تہانوں ریفائن کر رہیا اے۔
انسان دی ترقی وچ سب توں وڈی رکاوٹ انا ہوندی اے۔ ایہو انسان دی دشمن وی اے۔ جے تسیں K2پہاڑ دی چوٹی تک پہنچنا ہووے تے تہاڈے کول سونے نال بھریا بیگ ای کیوں نہ ہووے فیر وی تہانوں اوہنوں چھڈنا پووے گا کیوں جے اونچائی تک پہنچن لئی انسان نوں ودھ توں ودھ ہلکا ہونا پیندا اے وگرنہ ایہہ نصیب وچ نہیں ہوندی۔ انج دی ای انا دے نال وی انسان ترقی دی چوٹی تک نہیں پہنچ سکدا کیوں جے ایہہ اک بوجھ اے۔ قدرت وی انسان دی انا نوں ختم کرنا چاہندی اے تے ایسے وجہ نال اوہدی زندگی وچ مسائل بھیجدی اے۔
اسیں ساری حیاتی ایہو پلاننگ تے کوشش کرنے آںکہ کیویں اسیں دکھاں توں بچ جائیے’ سانوں پرابلم فری لائف مل جاوے لیکن ایہہ چیز فطرت دے خلاف اے۔ قدرت وچ موجود ساری چیزاں اک کٹھن دوروں لنگھدیاں نیںفیر جا کے اوہ بہترین بندیاں نیں لیکن انسان دی سوچ اوہدے برعکس اے تے ایہو وجہ اے کہ اسیں مشکل توں بچدے بچدے کامیابی توں بچ جانے آں۔ درد تے تکلیف توں بچدے بچدے اسیں شخصیت سازی دے ایس بہترین مرحلے توں خود نوں محروم کر بیٹھدے آں جہدے پاروں ساڈی زندگی شاندار بن سکدی اے۔
نیلسن منڈیلا کہندے سن کہ مینوں میری کامیابی توں نہ جانچو’ ایہہ ویکھو کہ میں کنی واری نکام ہویا لیکن فیر وی کھڑا رہیا تے حقیقت وی ایہو اے کہ فاتح اوہ نہیں ہوندا جہڑا زندگی وچ کدی نکام نہ ہویا ہووے بلکہ فاتح تے اوہ ہوندا اے جہڑا ڈِگن تے پھسلن دے باوجود دوبارہ کھڑا ہوندا اے’ جہڑا مسلسل چلد اے تے کدی رکدا نہیں۔
اہم چیز: مشکلاں توں ودھ ایہہ چیز اہم اے کہ تسیں اوہناں مشکلاں اتے ردعمل کیویں دیندے او۔ ایہہ مشکلاں’ ایہ مسائل تہاڈی زندگی دا 10فیصد حصہ نیں لیکن جو تسیں جواب وچ کردے او اوہ تہاڈی 90 فیصد زندگی نوں بناندا اے۔ بس اینا یاد رکھو کہ زندگی دی بعض ٹھوکراں سجدے وچ سٹن لئی ہوندیاں نیں۔ا یس لئی ایس غم’ پریشانی تے آزمائش دے شکرگزار بنو جہڑا تہانوں صحیح رستے اتے پا دیوے۔