ویلے دی اہم لوڑ

پروفیسر جے پی چوہدری ماہر سیاسیات ہون دے نال نال معاشیات تے امن و امان دی صورتحال تے وی گہری نظر رکھدے نیں۔ سرمایہ دارانہ نظام تے وی واہوا دسترس دے حامل انسان نیں اوہ اک تھاں ایس طرح لکھدے نیں: ایس ویلے سرمایہ دارانہ نظام عالمی سامراجیت توں اگے ودھ کے عالمی ہائپر سامراجیت (Global Hyper Imperialism) عالمی بالی سامراجیت (Global Rabid Imperialism) تے عالمی پاگل سامراجیت (Global Mad Imperialism) دی منزل وچ داخل ہو کے اپنی معاشی’ اقتصادی’ مالی تے مالیاتی سیرابیت دے آخری نقطہ امتلا نوں چھو رہیا اے۔ ایس لئی ایہ اپنے آخری نکتہ عروج تے اپڑ کے اپنے شدید اندرونی معاشی’ اقتصادی’ مالی تے مالیاتی تضادات پاروں شکست و ریخت نال دوچار ہون والا اے۔ ہن سائنسی طور تے اگے عالمی انقلاب دا مرحلہ اے۔ اُتوں وڈی حیرت والی گل ایہہ وے کہ ایس ویلے عالمی انقلاب لئی سارے معروضی تے موضوعی شرائط تے حالات مکمل ہو چکے نیں۔ ایس لئی ہن دنیا دی کوئی طاقت ایس کرہ ارض تے عالمی انقلاب تے خدا دی لاطبقاتی اسمانی بادشاہت دے قیام نوں کسے وی طرح نہیں روک سکدی۔
من حیث القوم ساڈے اندر افسرشاہی’ پروٹوکول’ طبقاتی ونڈ’ ہیپوکریسی تے بیوروکریسی رویے دا اجیہا جراثیم جنم لے چکیا اے جہدا خاتمہ ایس باسی جمہوریت دے دور وچ ہوندا نظر نہیں آ رہیا تے نہ ای ایس جراثیم دے مرن دی کوئی امید اے۔ ہر خاص و عام دی ایہ خواہش اے کہ اوہناں دے کول بے بہا اختیارات ہون تے اوہ ایہدے بے جا استعمال نال اپنے آپ نوں منوائے تے اپنے ہون دا ثبوت دیوے۔ پاکستان دا ہر بیوروکریٹ’ سیاستدان’ جرنیل تے جج ایہ گل بھل چکیا اے کہ اوہدے فرائض کیہ نیں؟ تے جس مقصد لئی اوہنوں جس مسند تے بٹھایا گیا اے اوہدا مقصد کیہ اے؟ اوہدی حدود و قیود کیہ نیں؟ ایہدے اغراض و مقاصد کیہ نیں؟ لوکاں دے مسئلے کیہ نیں تے ایہ ملک کہدے لئی بنایا گیا اے۔ سگوں ایہ کہنا زیادہ مناسب ہووے گا کہ ایہناں لوکاں نوں ایناں پتہ نہیں کہ اوہناں دا ایس کائنات وچ ظہور پذیر ہون دا تے ایہناں عہدیاں تے بیٹھن دا مقصد کیہ اے؟۔ ایہ لوک ایس ذوق توں وی محروم ہو چکے نیں کہ روشنی تے تیرگی وچ فرق کیہ اے۔ پچھتر ورھیاں دے لمے عرصے دی کوئی اک دہائی چک کے ویکھ لوو کدھرے تہانوں انسانیت نال محبت’ ملک نال الفت’ فرائض نال آگاہی’ اپنے آپ توں آگہی’ لوکاں نال رغبت’ غلامی توں آزادی دا تے ترقی دا کوئی جذبہ نظر نہیں آوے گا۔ ملک دیاں کندھاں تک چٹن دے ہزاراں کیس سامنے آن گے پر اک گل یاد رکھو جدوں بلب فیوز ہو جاوے تے اوہنوں روشنی دی قدروقیمت دے نال نال اپنی وقعت دا اندازہ وی اوسے ویلے ہوندا اے پر ایس پچھتان دا کوئی فائدہ نہیں ہوندا تے ہر چیز تہاڈے ہتھوں نکل چکی ہوندی اے۔
اک ہائوسنگ سوسائٹی وچ رہن لئی اک وڈا افسر آیا جہڑا سجرا سجرا ریٹائر ہویا سی ایہ ریٹائرڈ افسر حیران تے پریشان’ ہر شام سوسائٹی پارک وچ گھمدا’ دوجیاں نوں حقارت دی نگاہ نال ویکھدا تے کسے نال گل نہیں سی کردا۔ اک دن اوہ شام دے وقت اک بزرگ دے کول گلاں کرن لئی بہہ گیا تے فیر اوہدے نال تقریباً روزانہ بیٹھن لگا۔ اوہدی گل بات دا ہمیشہ اک ای موضوع رہندا سی۔ میں ایناں وڈا افسر سی جہدا کوئی تصور وی نہیں سی کر سکدا تے نہ پچھ سکدا اے ایتھے میں مجبوری وغیرہ وچ آیا واں تے اوہ بزرگ اوہدیاں گلاں سکو ن نال سن دے سن۔ اک دن جدوں ریٹائرڈ افسر نے دوجے ساتھی بارے کجھ جانن دی خواہش کیتی تے اوس بزرگ نے بڑی انکساری نال اوہنوں جواب دے کے دانشمندی دی گل کیتی۔ اوہنے وضاحت کیتی: ریٹائرمنٹ دے بعد اسیں سارے فیوز بلب وانگوں ہو جانے آں جہدی ہن کوئی اہمیت نہیں رہندی کہ ایہ بلب کنے وولٹیج دا سی’ کنی روشنی تے چمک دیندا سی۔ فیوز ہون دے بعد ایس گل نال کوئی فرق نہیں پیندا۔ اوہناں نے گل جاری رکھدے ہوئے کہیا کہ میں پچھلے پنج ورھیاں توں سوسائٹی وچ رہ رہیا واں تے کسے نوں ایہ نہیں دسیا کہ میں دو واری پارلیمنٹ دا ممبر رہیا واں۔ ایتھے اک ہور صاحب نیں اوہ ریلوے دے جنرل منیجر سن’ ایتھے فلاں صاحب نیں فوج وچ بریگیڈیئر سن فیر اوہ سامنے والے صاحب نیں جو اک کمپنی دے کنٹری ہیڈ سن اوہناں نے ایہ گلاں کسے نو ںنہیں دسیاں حالاں کہ مینوں وی نہیں پر اسیں سارے جاننے آں۔ فیوز دے سارے لب ہن اکو جہے نیں بھاویں اوہ صفرواٹ’ 40′ 60′ 100 واٹ’ ہیلوجن ہووے یاں فلڈلائٹ دے ہون’ ہن کوئی روشنی نہیں دیندا تے بے فائدہ نیں پر ہاں ایس گل دی تہانوں جس دن سمجھ آ جاوے گی تسیں معاشرے وچ سکون نال زندگی گزار سکو گے۔ ساڈے ایتھے طلع تے غروب آفتاب نوں اکوجیہا احترام دتا جاندا اے پر اصل زندگی وچ اسیں طلوع آفتاب دی قدر زیادہ کرنے آں جنی چھیتی اسیں ایہنوں سمجھاں گے اوناں چھیتی ای ساڈی زندگی سوکھی ہو جاوے گی۔
ایس لئی فیوز بلب ہون توں پہلاں جنی وی خیر دی ودھ توں ودھ روشنی پھیلا سکدے او پھیلا دیو تاں جے کل نوں جدوں انھیرے کمرے وچ جائو تے ایہو روشنی کم آوے نہیں تے جانا تے ہے ای ایس توں پہلاں کہ تسیں جائو یاں تسیں فیوز ہو جائو۔ اپنے حقوق نوں سمجھو’ اپنے فرائض نوں پچھانو’ اپنے ملک دا حق ادا کرو۔ اپنے بزرگاں تے پُرکھاں دیاں قربانیاں دی تجدید کرو۔ اپنے دین نوں بچائو’ اپنی عوام دی فلاح و بہبود دا سوچو۔ حالات دی سنگینی نوں سمجھو’ اپنے نفس نوں پچھانو تے اپنی خودی دی لاج رکھو۔ ایہو ساڈے عہدیاں دا نصب العین اے تے ایہو ساڈی ذمہ داریاں دا حق وی اے۔ ایہو وقت دی اہم ضرورت اے۔٭