نوجواناں نال گلاں

اج میں نوجواناں نال گلاں کرنیاں نیں۔ تسیں جے نوجوان نہیں تے فیر تہانوںفقیر دیاں گلاں سنن توں گریزکرنا چاہیدا اے۔ میرے کہن دا مطلب ایہ وے کہ جے تسیں اجے تک لڑکپن وچ لٹکے ہوئے او تے فیر تھوڑا ہور انتظار کرو۔ جدوں تسیں لڑکپن دی سرحداں چوں نکل کے نوجوانی دی حدود وچ پیر رکھو گے تے اودوں فقیر دیاں لکھیاں گلاں پڑھ لینا۔ اجے فقیر دیاں گلاںتہانوں مضحکہ خیز لگن گئیاں۔ لڑکپن وچ بہت ساریاں گلاں بے مقصد تے بے معنی محسوس ہوندیاں ینں۔ تسیں جے لڑکپن دی سرحد پار کرن دے بعد جوانی دے عالم وچ پہنچ چکے او تے فیر تسیں فقیر دیاں حکایتاں سن سکد یاو۔ معاملہ ایس طرح اے کہ نوجوانی تے جوانی دا آپس وچ چولی دامن دا ساتھ ہوندا اے۔ نوجوانی وچ تسیں کدی کدائیں اپنے آپ نوں جوان تے جوانی دے عالم وچ تسیں جدوں چاہو اپنے آپ نوں نوجوان سمجھن لگدے او۔ ایہ غیرتحریری دستور اے جو بن مانگے تہانوں مل جاندا اے۔ زبانی کلامی دستور توں تسیں مرن تک پچھا نہیں چھڑا سکدے۔ پہلے دن توں جس دن توں اسیں ایس دنیاوچ آنے آں اوسے دن توں زبانی کلامی تے غیرتحریری دساتیر دے ماتحت زندگی گزارنے آں۔ سنے سنائے زبانی کلامی تے غیرتحریری دساتیر بارے فیر کدی گل ہووے گی۔ اجے تہاڈے ذہن وچ آن والے اک سوال دا جواب سن لوو۔ سینہ بہ سینہ منتقل ہون والے زبانی کلامی تے غیرتحریری دستور کوئی نہیں لکھدا۔ مخمصیاں دا شکار ہوندے ہوئے ایہ مت سوچنا کہ سینہ بہ سینہ سرایت کرن والا غیرتحریری دستور اپنے آپ تحریر ہو جاندا اے۔ پوری کائنات وچ کجھ وی اپنے آپ وجود وچ نہیں آندا۔
کجھ ظہور پذیر ہون لئی سبب یاں اسباب ضروری سگوں لازمی منے جاندے نیں۔ سبب دے بناں تسیں انجام دا سوچ وی نہیں سکدے۔ کجھ ہون لئی وجہ دا ہونا لازمی ہوندا اے۔ سینہ بہ سینہ صدیاں توں ساڈے تے مسلط دستور نسل در نسل انسان دے ردعمل دا نچوڑ اے۔ ایس موضوع تے وی کدی نہ کدی اسیں مل بیٹھاں گے تے گل کراںگ سگوں گل دی تہہ تک اپڑن دی کوشش کراں گے۔ اجے تے میں نوجواناں تے جواناں نال گل کرنی اے۔ جواناں تے نوجواناں نوں میں یقین دوانا واں کہ میرا ارادہ اوہناں دے سر تے نصیحتاں دا بھار پانا نہیں ایس لئی نوجوان تے جوان بناں کسے تنائو دے فقیر دی گل سن سکدے نیں۔ ایہ میری اپنے ذاتی تجربے دا نچوڑ اے۔
میں وی کدی نوجوان تے فیر جوان ہوندا سی۔ میں جاننا واں تسیں یقین نہیں کرو گے۔ تسیں حیران نہ ہوو’ تسیں وی نوجوان تے جوان پیدا نہیں سی ہوئے۔ ایسے طرح اسیں وی ماں دے پیٹ چوں بڈھے پیدا نہیں سی ہوئے۔ اسیں سارے شکوے شکایتاں لے کے ایس دنیا وچ آنے آں ساڈے شکوے شکایتاں نوں لوک اج تک ساڈا رونا دھونا سمجھدے نیں سگوں من دے نیں نومولوداں دیاں شکایتاں اپنے مالک اپنے خالق نال ہوندیاں نیں۔ ایس لئی عام فہم نہیں ہوندیاں’ ایہ گلاں فوراً صوفیاں دی سمجھ وچ آ جاندیاں نیں۔ اوہ زندگی بھر’ مردے ساہ تک اپنے خالق’ اپنے مالک نال ہم کلام ہوندے رہندے نیں۔ اپنے خالق’ اپنے مالک نال براہ راست ترسیل’ گل بات نوں صوفی اپنا ذاتی’ اپنا شخصی تے نجی حق سمجھدے نیں۔ صوفیاں دی ایہو محبت زیادہ علم رکھن والے عالماں نوں چنگی نہیں لگدی ایس موضوع تے وی فیر کدی کراں گے۔
تسیں یقین کرو کہ میں وی کدی تہاڈے وانگوں نوجوان تے جوان ہوندا سی۔ ہونہار اولاد ہون دے ناطے میں والدین دی سگوں والد صاحب دیاں گلاں غور نال سن دا سی۔ اوہناں دیاں گلاں وچ نصیحتاں ہوندیاں سن۔ مشورے ہوندے سن’ ہدایتاں ہوندیاں سن۔ سانوں دسیا جاندا سی کہ بیٹے زندگی دا مقصد اے کسے دے کم آنا۔ ناداراں تے بڈھیاں دا خیال رکھنا۔ اوہناں دی خدمت کرنا جے سفر دوران بس یاں ریل دے ڈبے وچ بزرگ سوار ہو جان تے تسیں اٹھ کے اوہناں نوں اپنی سیٹ بیٹھن لئی دے دیو۔ پگڈنڈی تے کسے بزرگ نوں سامنے تو ںآندے ہوئے ویکھو تے اوہناں نوں راہ دین لئی پگڈنڈی توں لہہ جانا۔ بزرگ جے گل کر رہے ہون تے تہانو ںاوہنا ںدے درمیان بولن توں گریز کرنا چاہیدا اے۔ کھانے دی میز تے بزرگاں دی موجودگی وچ کدی کھانا کھان وچ پہل نہ کرنا۔ یاد رکھنا بیٹے’ بڈھے زمین تے اپنی زندگی دے آخری دیہاڑے گزار رہے نیں۔ ایس قسم دیاں ہدایتاں ہر دور وچ نوجواناں تے جواناں نوں ملدیاں رہندیاں نیں۔ جدوں میں تے آتش جوان سی اودوں سانوں وی بڈھیاں نال چنگے تے بااخلاق رویہ اپنان دی ہدایت ملدی رہندی سی۔ ساریاں ہدایتاں تے اخلاقی درس سانوں اپنے والدین توں ملدے سن۔ اودوں اوہ آپ وی بڈھے ہو چکے سن۔ سہارے نال اٹھدے تے بیٹھدے سن۔ مٹھی بھر رنگ برنگی گولیاں تے کیپسول کھاندے سن۔ اچا سن دے سن’ روزمرہ دیاں اکثر گلاں بھل جاندے سن۔ سجے پاسے ویکھن تے لگدا سی جیویں کھبے پاسے ویکھ رہے ہون۔ جدوں وی اسیں نوجوان تے جوان اوہناں دے ہتھے چڑھ جاندے سی اوہ سانوں وڈے بڈھیاں نال احترام’ عزت تے اخلاق نال پیش آن دی ہدایت کردے سن ایس توں اگے اوہ سانوں کجھ نہیں سن دسدے۔ پر میں انج نہیں کراں گا میں تہانوں اجہیاں گلاں دساں گا جو کسے بڈھے نے تہانوں کدی نہیں دسیاں ہونیاں۔ ساڈے بزرگ بڑے نیک سن۔ اندر دیاں گلاں دسن توں گریز کردے سن۔ میں اوہناں دا خلاء پُر کراں گا۔ میں تہانوں نوجواناں نوں ساریاں گلاں دس دیواں گا جو میرے توں پہلے میری عمر دے بڈھے تہانوں دسن توں گریز کردے سن۔٭