ایران نوں اپنے دفاع لئی بیجنگ دی حمایت حاصل: چین، نویں فوجی کارروائی دے اشارے تشویشناک: روس

چین دیاں مشرقِ وسطیٰ وچ سفارتی کوششاں تیز، چینی صدر دی عمان دے سلطان ہیثم بن طارق نال ملاقات، چینی وزیرِ خارجہ دیاں ایرانی تے سعودی حکام نال وکھ وکھ ملاقاتاں

امریکا نال بالواسطہ مذاکرات تیزی نال جاری، قطر تے پاکستان ثالثی وچ سرگرم کردار ادا کر رہے نیں، ایران ولوں آبنائے ہرمز کھولن دی مشروط پیشکش، عالمی منڈی وچ تیل 6 فیصد سستا

بیجنگ، ماسکو، تہران (نیوز ایجنسیاں) چین نے مشرقِ وسطیٰ وچ جاری کشیدگی ختم کراؤن لئی سفارتی کوششاں تیز کردیاں ہوئیاں ایران، عمان تے سعودی عرب نوں مذاکرات دی میز اُتے واپس آون اُتے زور دتا اے۔ چینی صدر شی جن پنگ نے پیر دے روز عمان دے سلطان ہیثم بن طارق آل سعید نال ملاقات دوران آکھیا سی کہ مشرقِ وسطیٰ تے خلیج فارس دا خطہ وڈیاں طاقتاں دے درمیان مقابلے دا میدان نہیں بننا چاہیدا۔

چین تے عمان دے درمیان ملاقات توں بعد جاری کیتے گئے مشترکہ بیان وچ مسقط نے مشرقِ وسطیٰ وچ امن لئی چین دیاں تجاویز دی حمایت کیتی تے امید ظاہر کیتی کہ بیجنگ خطے وچ پائیدار استحکام قائم کرن لئی ہور نمایاں کردار ادا کرے گا۔ علاوہ ازیں چینی وزیرِ خارجہ وانگ یی نے بیجنگ وچ ایرانی تے سعودی حکام نال وکھ وکھ ملاقاتاں کیتیاں۔ انہاں نے ایرانی عہدیدار علی باقری کنی نال گل بات دوران ایران دی خودمختاری تے سلامتی دے تحفظ دی حمایت دا اظہار کیتا۔

سعودی قومی سلامتی دے مشیر مساعد العیبان نال ملاقات وچ وانگ یی نے علاقائی توانائی سلامتی تے سمندری راستیاں دے تحفظ لئی مذاکرات اُتے زور دتا۔ چینی وزیرِ خارجہ نے آکھیا اے کہ ایران نوں اپنی خودمختاری تے سلامتی دے دفاع لئی چین دی حمایت حاصل اے۔ ایران دی سپریم نیشنل سکیورٹی کونسل دے نائب سیکرٹری علی باقری کنی نال ملاقات وچ وانگ یی نے آکھیا کہ انہاں دا ملک مشرقِ وسطیٰ دے تنازع وچ شامل ساریاں دھراں نوں سیاسی حل اُتے غور کرن لئی آکھدا اے۔

دوجے پاسے روسی وزارتِ خارجہ دی ترجمان نے آکھیا اے کہ ایہہ اشارے موجود نیں کہ ایران دے خلاف نویں فوجی کارروائی دی منصوبہ بندی کیتی جا رہی اے، جیہڑی انتہائی تشویش دی گل اے۔ ماریا زاخارووا نے آکھیا کہ پچھلے کجھ مہینیاں دے تلخ تجربیاں توں ایہہ ظاہر ہویا اے کہ فوجی مہم جوئیاں، جنہاں نال ایران وچ ہلاکتاں تے تباہی پھیل دی اے، ایرانی عوام دے اپنے ملک دی خودمختاری تے آزادی دے دفاع دے عزم نوں نہیں توڑ سکدیاں۔ اج جیہڑے لوک نویں حملیاں دیاں دھمکیاں دے رہے نیں، انہاں نوں ایس بارے دوبارہ سوچنا چاہیدا اے۔

روس کئی واری ایران اُتے امریکا تے اسرائیل دے حملیاں نوں عالمی قانون دی خلاف ورزی قرار دے چکیا اے۔ امریکی صدر ٹرمپ نے ایران اُتے دوبارہ فوجی حملے کرن دی دھمکی دیندیاں آکھیا اے کہ کسے ویلے تہران دے خلاف سخت کارروائی کرنی پے سکدی اے۔ ٹرمپ نے امریکی ریاست آئیووا وچ انتخابی جلسے نوں خطاب کردیاں آکھیا کہ اوہ ہور جانی نقصان توں بچن لئی فی الحال تحمل توں کم لے رہے نیں، تاہم اک مرحلے اُتے ایران نوں سخت جواب دینا پئے گا۔

ٹرمپ ایس توں پہلاں وی ایران دیاں فوجی تنصیبات نوں دوبارہ نشانہ بناؤن دا اشارہ دے چکے نیں۔ ایران دے وزیرِ خارجہ عباس عراقچی دا کہنا اے کہ آبنائے ہرمز نال متعلق صورتحال دی حساسیت تے خطے وچ ودھدی کشیدگی دے باعث ثالث ملکاں نال مشاورت وچ نمایاں تیزی آ گئی اے۔

ترکمانستان وچ موجود عباس عراقچی نے ایرانی سرکاری خبر رساں ایجنسی ارنا نوں دَسیا کہ موجودہ حالات دی نزاکت تے بحران دی سنگینی دے پیشِ نظر سفارتی رابطیاں تے مشاورت دا عمل پہلے نالوں زیادہ تیز ہو گیا اے۔ انہاں دے مطابق قطر تے پاکستان ثالثاں دے طور اُتے انتہائی سرگرم کردار ادا کر رہے نیں۔

عباس عراقچی نے آکھیا کہ ایران تے قطر دے درمیان تین روزہ مذاکرات اتوار نوں کسے واضح پیش رفت توں بغیر ختم ہو گئے۔ ایران اپنی شرائط تے تجاویز پہلے ای سامنے رکھ چکیا اے تے ہن معاملات دی پیش رفت دا دارومدار واشنگٹن دی سیاسی دانشمندی اُتے اے۔

ایرانی وزیرِ خارجہ دے مطابق ایران دیاں شرائط منن دی صورت وچ ای آبنائے ہرمز دوبارہ کھولی جا سکدی اے تے مذاکراتی عمل بحال ہو سکدا اے۔ انہاں جنگ دے خاتمے سمیت کجھ شرائط پوری ہون اُتے 48 گھنٹیاں وچ آبنائے ہرمز کھولن دی پیشکش کیتی اے۔ انہاں خبردار کیتا کہ جے امریکا نے دھوکے بازی یا فوجی کارروائی دا راستہ اختیار کیتا تاں اُس نوں ماضی دے مقابلے وچ کہیں زیادہ سخت تے شدید ردعمل دا سامنا کرنا پئے گا۔

امریکا تے ایران دے درمیان مذاکرات دی بحالی دے امکانات روشن ہون اُتے عالمی منڈی وچ خام تیل دیاں قیمتاں 6 فیصد توں ودھ گھٹ گئیاں۔ عالمی معیار برینٹ خام تیل دی قیمت 6 فیصد کمی توں بعد 106.60 ڈالر، جدکہ امریکی خام تیل 6.4 فیصد گھٹ کے 97.49 ڈالر فی بیرل اُتے آ گیا۔

ایران دے قومی سلامتی دے سربراہ محسن رضائی نے روسی صدر پیوٹن نال ٹیلی فون اُتے رابطہ کرکے مشرقِ وسطیٰ دی صورتحال اُتے تبادلہ خیال کیتا اے۔

گفتگو دوران خطے وچ جاری جنگ تے تازہ ترین صورتحال زیرِ بحث آئی۔ ایرانی میڈیا نے ٹیلی فونک گفتگو دیاں ہور تفصیلات یا دوہاں رہنماواں دے درمیان زیرِ بحث معاملات دی وضاحت نہیں کیتی۔

ایران دے سپریم لیڈر مجتبیٰ خامنہ ای نے مشرقِ وسطیٰ وچ جاری جنگ ختم کراؤن لئی امریکا نال مذاکرات دے سلسلے وچ حکومت نوں خصوصی اختیارات دے دتے نیں۔ صدر مسعود پزشکیان نے پیر نوں ایس پیش رفت دی تصدیق کردیاں آکھیا کہ ایران مسئلے دا حل مذاکرات دے ذریعے لبھن دی کوشش کر رہیا اے۔

صدر پزشکیان دا کہنا سی کہ سپریم لیڈر نے ایس مقصد لئی حکومت نوں کجھ اختیارات سونپے نیں۔ ایران دے نائب صدر محمد رضا عارف نے دعویٰ کیتا اے کہ امریکا ولوں ثالثاں دے ذریعے بھیجے گئے پیغامات تہران دی جنگی فتح تسلیم کرن دا اشارہ نیں۔

ایرانی سرکاری خبر رساں ادارے ارنا دے مطابق عارف نے پیر نوں آکھیا کہ پچھلیاں دوہاں جنگاں وچ دشمن اپنے کسے وی مقصد وچ کامیاب نہیں ہو سکیا۔ انہاں دا کہنا سی کہ امریکا اپنے مقاصد تے اندرونی عوامی دباؤ دے باعث مختلف سفارتی حربے استعمال کر رہیا اے، تاہم ثالثاں دے ذریعے ایران نوں موصول ہون والے پیغامات ساڈی کامیابی دا اعتراف ظاہر کردے نیں۔ ایرانی نائب صدر نے مزید آکھیا کہ واشنگٹن دے حالیہ رابطیاں نوں تہران اپنی کامیابی دی توثیق سمجھدا اے۔

ایرانی پاسدارانِ انقلاب دی بحریہ نے دعویٰ کیتا اے کہ پچھلے 9 دناں دوران آبنائے ہرمز وچ 11 آئل ٹینکرز نوں آگ لگ چکی اے، جدکہ کجھ سمندر وچ ڈُب گئے نیں۔ دوجے پاسے ایرانی ذرائع ابلاغ نے اطلاع دتی اے کہ پیر نوں آبنائے ہرمز دے مشرقی حصے وچ دو آئل ٹینکر بارودی سرنگ نال ٹکراؤن توں بعد آگ دی لپیٹ وچ آ گئے۔